Moje Podwórko

Niżej podpisany (aktualnie 75 lat), urodził się i spędził pierwsze 14 lat swojego życia (czyli do 1966 r.) w starej, przedwojennej 1-piętrowej kamienicy w centrum Łodzi. Do kamienicy przylegały dwa podwórka. Na jednym z nich, tym większym, regularnie, a jeśli pogoda dopisywała to codziennie, bawiliśmy się z kolegami, czyli dziećmi sąsiadów lub też dziećmi z najbliższych kamienic, które przychodziły do nas w celu wspólnej zabawy.

Podwórko miało kształt kwadratu o boku 20 m. Od strony ulicy było otoczone parkanem z siatki, wzdłuż którego rosły 4 wysokie topole. Obok brama i furtka. Na bokach umieszczonych było kilka szop-komórek niektórych lokatorów oraz pomieszczenia użytkowe, np. wspólna pralnia i warsztat szewski jednego z lokatorów. Ostatni bok stanowiła ściana naszej kamienicy wraz z wejściem do niej.

Po zajęciach szkolnych (szkoła znajdowała się 200 m od naszego podwórka, po drugiej stronie ulicy), staraliśmy się jak najszybciej wyjść na podwórko. Wyglądaliśmy przez okna, czy inni już wyszli i dołączaliśmy do nich. Nie trzeba było się specjalnie umawiać i planować, każdy widział, że inni koledzy już są i też zaraz do nich dołączaliśmy. Najczęściej graliśmy w piłkę – bramkę stanowiło wgłębienie między komórkami, oglądaliśmy nowe zabawki, jeśli takowe ktoś z nas otrzymał, ale często po prostu rozmawialiśmy o naszych dziecięcych sprawach. Czasami – jeśli akurat mieliśmy drobne sumy kieszonkowego – szliśmy na pobliski róg naszej ulicy z Piotrkowską i w niewielkiej piekarence w suterenie kupowaliśmy świeże bułki, takie z „przedziałkiem”. Pamiętam, że na początku kosztowały po 5 gr, ale za 3 sztuki staruszka sprzedawczyni wołała 10 groszy (już wtedy były rabaty ilościowe). Co ważne, każdy z nas dostał kawałek lub całą bułkę, niezależnie od tego, czy wszyscy z nas płacili. Mieliśmy poczucie pewnej wspólnoty, chociaż, mając po 7-10 lub nieco więcej lat, nie zdawaliśmy sobie z tego sprawy.

O ile pamiętam ani moja Rodzina, ani pozostali sąsiedzi nie należeli do ludzi zamożnych. Nie „klepaliśmy” biedy, ale też daleko było każdemu z nas do takiego prawdziwego dostatku. Czasy były wówczas „siermiężne”, jednak dzięki staraniom naszych Rodziców (w moim przypadku również Dziadków, którzy mieszkali z nami przez ścianę), nie odczuwaliśmy zbyt wielu codziennych niedostatków, typowych dla tamtych czasów.

Ówczesne życie biegło nam w miarę spokojnie. Nie istniały wtedy powszechne obecnie elektroniczne „gadżety”, czas na zajęcia szkolne oraz zadawane prace domowe wbrew pozorom nie zabierały zbyt wiele godzin, toteż każdy z nas miał sporo wolnego czasu, który z braku innych możliwości spędzaliśmy na podwórku. To była płaszczyzna budowania już od młodych lat prawdziwych więzi międzyludzkich. Na naszym podwórku zawiązywały się przyjaźnie, było to miejsce wspólnych zabaw i kształtowania się poczucia solidarności (np. wspólna składka na wybitą piłką szybę u sąsiada).

Niby nic wielkiego, takie zwykłe podwórko, bez żadnych specjalnych sprzętów, jednak przynajmniej dla mnie miało duże, pozytywne znaczenie w pogodnym, spokojnym przeżyciu mojego dzieciństwa.

Uważam, iż obecnie dzieci i młodzież, chociaż dysponują wieloma innymi nowoczesnymi możliwościami spędzania czasu, to jednak wraz z odejściem w przeszłość tamtego „podwórkowego życia” tracą wiele cennych szans na lepsze, głębsze relacje z rówieśnikami i tym samym bardziej wszechstronne ukształtowanie swoich osobowości.

Trudne czasy na zewnątrz – lecz wspaniale u Dziadków

W czasach przed szkołą, kiedy Rodzice byli w pracy, przebywałem u Dziadków, którzy mieszkali przez ścianę w małym pokoiku. Nasze mieszkanie (pokój z kuchnią) mieściło się na piętrze w 1-piętrowej poniemieckiej kamienicy. Po wojnie taki podział większego mieszkania na 2 lub nawet 3 mniejsze był typowy. Nie było jeszcze bloków,

Mój dzień zaczynał się od śniadania, z reguły była to mleczna zupa, ewentualnie bułka wdrobiona w kubek mleka z masłem lub miodem. Potem Babcia, typowy „wulkan energii”, przechodziła do swoich zajęć jak zakupy, sprzątanie, ponadto troszkę dorabiała. Zostawaliśmy często sami: Dziadziuś i ja. Dziadziuś był przedwojennym mistrzem krawieckim i czasami szył w domu, w razie czyjegoś zainteresowania taką usługą. Opowiadał mi swoje przeżycia z młodości, również z pobytu w wojsku, gdzie zgłosił się na ochotnika w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Często szyjąc, nucił wojskowe piosenki z tamtego okresu. Znał też jedną, świetną bajkę: „O żołnierzu mankierskim”, której lubiłem słuchać nawet wiele razy. Żałuję, niestety, że już jej nie pamiętam,

Jak było ładnie, wychodziliśmy z Dziadkami na spacery, z reguły na zakupy do pobliskich sklepów, ewentualnie do parku im. Poniatowskiego. Pamiętam, że jak Babcia kupowała coś w pobliskim „rybnym”, ja zostawałem przed sklepem, gdyż strasznie nie lubiłem tego specyficznego zapachu. Miałem bezwzględne przykazanie stać przed witryną sklepową, żeby Babcia mogła mnie widzieć z wnętrza sklepu.

W południe Babcia podawała drugie śniadanie („podkurek”, jak mawiał Dziadziuś) i dalej czekaliśmy na powrót Rodziców.

Jak każde małe dziecko, nie zdawałem sobie wtedy sprawy, jaki wspaniały to był czas dla mnie i jakie dobre miałem dzięki Dziadkom dzieciństwo, którego mogę tylko życzyć każdemu.

Dobre relacje zawsze są przyjemne

Moi Rodzice rozeszli się jeszcze, gdy byłem niemowlakiem. Mama ponownie wyszła za mąż. Z dzieciństwa i młodości pamiętam Ojczyma. Był śpiewakiem operowym. Poznałem go w wieku około 10-11 lat. Zdarzało się, że przychodził do nas i śpiewał nam różne pieśni i arie. To były niezapomniane, wzruszające chwile, wszystkim było przyjemnie.

Szkoła podstawowa

Babcia nauczyła mnie czytać ,gdy miałem około 6 lat. Przeczytałem wtedy moją pierwszą książkę pt. „W pustyni i w puszczy”. Od samego początku bardzo pomogło mi to w nauce, lecz niezależnie od tego dobrze się uczyłem i nie było ze mną żadnych problemów. Już w pierwszej klasie trafiliśmy na znakomitą wychowawczynię, taką prawdziwą dobrą duszę, pełną ciepła i zrozumienia dla małych dzieciaków zagubionych w nowym dla siebie środowisku. Pamiętam, iż zawsze reagowała na oznaki niedomagań zdrowotnych u dzieci, jak np. problemy ze wzrokiem lub słuchem i czyniła starania, aby wspólnie z rodzicami zapewnić takiemu uczniowi okulary ewentualnie inną pomoc. W chwili stresu u dzieciaka, gdy coś poszło źle i było mu smutno, potrafiła wziąć takie dziecko na ręce i przytulić – jak prawdziwa mama.

W każdej klasie trafiało się, oprócz grzecznych dzieci, również paru rozrabiaków. Gdy nauczycielka nie dawała rady zapanować nad nimi prośbami, wtedy zdarzały się kary w postaci „łapek”, tzn. linijką, po wewnętrznej stronie dłoni, ponadto wyproszenie z zajęć, uwaga do dzienniczka i wezwanie rodziców do szkoły. Większość nauczycieli nie uciekała się do tych bardziej drastycznych metod, lecz było 2-3 „groźnych” pedagogów, którzy potrafili zebrać całą grupę niegrzecznych rozrabiaków w jedno ustronne miejsce i tam każdy delikwent dostawał linijką 2-3 razy w pupę , oczywiście przez spodnie. Absolutnie nie były to silne razy, chodziło głównie o tzw. efekt psychologiczny. Co ciekawe – nikt się nie uskarżał na takie metody, było to zupełnie normalne zarówno dla uczniów jak i rodziców.

Wydarzenia państwowe.

Pamiętam, że udział starszych uczniów (tak od 12 lat) w wydarzeniach takich, jak np. pochód 1-Majowy, był może niezupełnie obowiązkowy lecz „mocno wskazany i sugerowany”. Dla zuchów i harcerzy – raczej obowiązkowy. Pochód maszerował ul. Piotrkowską, z reguły do Placu Wolności i tam się rozchodziliśmy, oddając w sposób zorganizowany lub częściej niezorganizowany otrzymane transparenty i flagi. Mnie również raz się zdarzyło, iż będąc w tłumie ludzi oglądających pochód, zauważyli mnie maszerujący koledzy i zastępowy (należałem wtedy do zuchów) i od razu głośno zawołali, abym się do nich przyłączył. Cóż było robić, nie wypadało odmówić na oczach setek ludzi i dołączyłem do maszerujących kolegów.

Miałem popatrzeć trochę na pochód i wrócić na obiad do domu, ale w tej sytuacji byłem w domu po ok. dwóch godzinach i nie bardzo podobało się to Rodzicom, którzy zaczęli się już martwić.

Mirosław 1958

Podobne wpisy

  • Chojny

    Rozpoczęłam pracę w 1973 roku, już na piątym roku studiów. Najpierw w świetlicy, a potem uczyłam języka polskiego. Najmilej wspominam pracę w małej szkole na Chojnach. Były po dwie klasy, na każdym poziomie i do 22 uczniów w klasie. Warunki do nauki idealne. Rodziny były zamożne. Większość rodzin mieszkała w domkach jednorodzinnych, a niewielka część…

  • Kamienica

    Mama jest mieszkanką Łodzi od pokoleń. Babcia została zabita przez Rosjan przed wojną. Dziadek był w AK i zostaje rozstrzelany w 1946r. W 1933 r. w Wilnie urodził się mój ojciec. Po wojnie był sam we Wrocławiu. W wieku 17 lat poszedł do wojska. Po służbie wojskowej przyjechał z kolegą do Łodzi. Poznał moją mamę…

  • Kino

    Urodziłem się w Łodzi w 1957 roku. Mieszkałem przy ulicy Wysockiego. Ulica była brukowana ,,kocimi łbami”, a rynsztokami po obu stronach płynęły nieczystości. Mama była nauczycielką a ojciec kierowcą karetki. Ojciec był piłkarzem w chojeńskim klubie sportowym. Mama bardzo angażowała się w pracę zawodową, bardziej niż w nasze wychowanie. Często zajmowałem się młodszym bratem. Pogodne…

  • Helankowe rajstopy to był hit!!

    Pończochy potem rajtuzy helankowe to kultowy rodzaj  elastycznej bielizny, który zyskał ogromną popularność w PRL-u.  dzięki wyjątkowej rozciągliwości przędzy helanca, produkowanej  z poliamidu.  Bardzo cieszyliśmy się z tego produktu, bo bawełniane były grube , w prążki , rozciągały się i przestały być modne.  Helankowe jednak uczulały i musiałam się przyzwyczaić.

  • ZHP moja szansa.

    Urodziłam się w lipcu w roku 1968. Moje beztroskie dzieciństwo spędziłam na wsi pod Kutnem z dziadkami i najbliższą rodziną. W latach osiemdziesiątych rodzice postanowili przyjechać do Łodzi. Otrzymali tu mieszkanie czynszowe w blokach na Radogoszczu Zachód. Tata miał znajomego, który załatwił mu pracę. Mieszkanie otrzymali tylko dlatego, że podjęli się pracy jako gospodarze bloku….