Ulica Zgierska

Urodziłem się na wiosnę 1946 roku.

Moi rodzice w czasie wojny zostali wywiezieni do Niemiec na przymusowe roboty. Po zakończeniu wojny jeszcze przez pół roku przebywali w obozie dla wyzwolonych przymusowych robotników. Tam się poznali i pobrali, tam też zostałem poczęty.

Jesienią 1945 roku wrócili do Łodzi i mój dziadek znalazł im mieszkanie na Radogoszczu, na rogu małej uliczki- Zgierskiej.

Przy Zgierskiej stał duży dwupiętrowy dom, w którym był zakład fryzjerski. Na drugim piętrze mieszkała znajoma rodziców i niezmiernie mnie zadziwiało, że mogłem przez okno w jej mieszkaniu oglądać z góry kwitnący głóg rosnący obok domu.

Podwórko z drewnianymi komórkami na środku było wtedy moim światem.Kiedy już dorosłem do wspólnych podwórkowych zabaw, byłem trzecim rangą w zabawach w wojsko. Chyba mnie to bardzo nie interesowało, bo właściwie nic z tego nie pamiętam. Były oczywiście też inna zabawy. Na przykład strzelanie z kalichlorku. Mama kategorycznie zabraniała mi brania w tym czynnego udziału, ale za to strzelałem z klucza.

Kto dziś może wiedzieć ,jak strzelało się z klucza ?

Trzeba było mieć duży klucz z dziurą w środku. Dziura była po to, aby mógł w nią wejść bolec w zamku, aby klucz miał odpowiednią pozycję. Do tej dziury trzeba było zetrzeć główki zapałek, mniej więcej pół pudełka. Potrzebny był również odpowiednio duży gwóźdź. Klucz i gwóźdź były przywiązane na dwóch końcach sznurka. Gwóźdź trzeba było włożyć do klucza, wziąć zamach i uderzyć gwoździem o coś twardego. Wtedy powinien nastąpić wybuch. Zwykle się udawało.

Inną zabawą było podkładanie pięciogroszówek pod przejeżdżający tramwaj. Wtedy Zgierską jeździły tramwaje do Ozorkowa i te podmiejskie były większe od tych miejskich.Trzeba było położyć pięciogroszówkę na szynie, zanim pokazał się tramwaj, żeby motorniczy nie zobaczył. Pięciogroszówka zamieniała się w rozpłaszczoną blaszkę i właściwie nie wiem, po co ona nam była. Któregoś razu jeden z chłopaków podłożył dwie monety jedna na drugiej. Tramwaj najechał z impetem i nieźle się bujnął. Motorniczy zahamował, odłączył korbę i ruszył za nami. Ale nie znał zakamarków podwórka.

Po drugiej stronie Zgierskiej były pola uprawne, a za nimi trzy cegielnie. Teraz jest tam osiedle Radogoszcz-Wschód.

Między Zgierską a cegielniami było kilka glinianek. Największa była w części zarośniętej szuwarami, ale miała sporo odkrytej wody. Chodziliśmy tam, bo w gliniance kąpali się zwykle dorośli, ale też nam się udawało. Ja się nie kąpałem, bo po pierwsze mama mi nie pozwalała, a po drugie, w wodzie było mnóstwo pijawek.

Oczywiście jeździłem fajerką na drucie. Trzeba było znaleźć odpowiednią fajerkę od pieca węglowego, nie za małą i nie za dużą, a sekret powodzenia tkwił w drucie – odpowiednio sztywnym i z odpowiednio wygiętym kształtem. Tato znalazł odpowiedni drut i mi go wygiął.

Przed Wielkanocą po okolicy jeździł bryczką ksiądz i coś święcił po domach. Bryczka była duża i miała z tyłu solidny pręt, którego można było się uczepić, a nawet na nim usiąść. Tak zrobiliśmy z kolegą i bryczka zawiozła nas w nieznane okolice, w stronę Helenówka. W którymś momencie bryczka stanęła, woźnica zszedł na ziemię i musieliśmy się dyskretnie oddalić. Nie wiedzieliśmy, gdzie jesteśmy, gdzie są nasze domy i uliczka. Podjąłem chłopięcą decyzję i poszliśmy. Okazało się, że wybrałem dobry kierunek i po jakimś czasie byliśmy na miejscu.

Tymczasem mama zaniepokojona moją nieobecnością podniosła alarm i zmobilizowała sąsiadów do poszukiwań.

O co chodzi z tym całym zamieszaniem ?

Któregoś roku Zgierską po kocich łbach od strony Zgierza wjeżdżał do Łodzi Wyścig Pokoju.

W tamtym czasie zobaczenie Wyścigu Pokoju na żywo było sensacyjnym wydarzeniem. Wzdłuż Zgierskiej zebrał się tłum gapiów i ja mogłem zobaczyć tylko migające sylwetki kolarzy. Ale nie to było najważniejsze. Z okazji wyścigu wzdłuż trasy z samolotu rozrzucono ulotki. Nie wiem, co było na tych ulotkach, bo nie umiałem jeszcze czytać, a dorośli odpowiadali coś zdawkowo.

W gruncie rzeczy to nie miało znaczenia, bo ulotki były w różnych kolorach i trzeba było złapać jak najwięcej, aby mieć wszystkie kolory. Potem można było się wymieniać z kolegami.

Kiedyś mama zabrała mnie na Bałucki Rynek na zakupy owoców. Na rynku piętrzyły się sterty ogórków. Te ogórki były po 20 groszy za kilogram, a między stertami kręciły się niezdecydowane kobiety. Kiedy jeden ze zdesperowanych sprzedawców krzyknął, że u niego po 10 groszy, wszystkie rzuciły się na tę stertę.

Z zakupu owoców już nic nie wyszło.

Chodziłem do przedszkola prowadzonego przez zakonnice i kiedy na Julianowie był święcony nowy kościół, zostałem wytypowany do deklamacji wierszyka przed biskupem. Pamiętam tylko, że prowadzono mnie po rusztowaniach a potem ustawiono twarzą we właściwą stronę.

Jakiś czas potem mama stała w kolejce u rzeźnika na tak zwanym Dołku, między Julianowem a Radogoszczem. Kobiety w kolejce z zaangażowaniem omawiały wydarzenie, jakim było poświęcenie kościoła.

„Jakie to mądre dziecko, ten chłopczyk, co mówił wiersz do biskupa”.

Moja mama mówi:,, Taki jak inne dzieci,,.

-,,A skąd pani wie ?” – pyta inna.

-„Bo to mój syn” – odpowiedziała mama.

-,,To niech pani przejdzie na poczaek kolejki,, – odpowiedziały kolejkowiczki.

Niedościgłym marzeniem było mieć naszywkę ŁKS-u. Potem, kiedy już grałem w piłkę, śledziłem losy klubu. Moim idolem był Władysław Soporek, który w meczu towarzyskim z Anglią rozerwał piłką siatkę w bramce przeciwników.

Kiedy miałem 7 lat, wyjechałem wraz rodzicami na Śląsk. Po sześciu latach wróciliśmy do Łodzi, ale to już zupełnie inna historia.

Tadeusz 1946

Podobne wpisy