Moja lewicowa rodzina.
Moja rodzina jest w Łodzi od kilku pokoleń. W 1915 roku
dziadek kupił dom przy ulicy Kowieńskiej 15. Budynek był
piętrowy, zajmowali pierwsze piętro, a pozostałe
pomieszczenia wynajmowali. W tym domu urodził się w
1920 roku mój ojciec. Ja urodziłem się w roku 1947 i też tam
mieszkałem. Dziadek i babcia pochodzili z Retkini. Obok
mieszkał wujek
Kazimierz Błażewski, który po wojnie był sekretarzem
Komitetu Dzielnicowego PZPR na Polesiu przy ul Gdańskiej.
Cała rodzina miała poglądy lewicowe. Na dziedzińcu domu
stała duża komórka, w której przed wojną odbywały się
zebrania Komunistycznej Partii Polski – KPP.
Bywał tam też młody Mieczysław Moczar. Babcia mówiła, że
był bardzo uczynny, często dawała mu produkty spożywcze.
Mówię o tym, bo ma to dalsze konsekwencje. Ojciec z siostrą
i ciotką wyjeżdżają już w 1939 roku do Warszawy. W 1944
roku bierze on udział w Powstaniu Warszawskim. Mama –
jako narzeczona dojechała tylko do Józefowa i nie mogła
wjechać do stolicy, bo Niemcy zamknęli most na Pradze.
Wujek Bronek był aktorem i pracował w kawiarni z
Mieczysławem Foggiem. Moja rodzina była świadoma i
zaangażowana politycznie. Na początku wojny ojciec był w
Straży Warszawskiej, cały ten oddział był w AK. Byli dobrze
uzbrojeni. Wracając po upadku powstania spotyka w lasach
koło Skarżyska oddział, którego dowódcą jest wspomniany
Moczar. Ojciec dojechał do wuja w Żakowicach pod Łodzią.
18 stycznia podjechały rosyjskie czołgi i szukali ojca, bo
Moczar polecił go za przewodnika. Ojciec prowadził ich
przez Dąbrowę do ulicy Dąbrowskiego róg Rzgowskiej . Tam
były ważne zakłady, w których remontowano silniki
samolotowe. Ojciec mógł wreszcie dotrzeć do domu na
Karolewie. Koledzy ojca pracowali u Leona Plihala,
czeskiego fabrykanta. W dniu wyzwolenia zdjęli skórzane
pasy transmisyjne, ukryli je, żeby Rosjanie nie wywieźli
maszyn.
I tak mogli jeszcze w styczniu uruchomić maszyny. Fabryka
produkowała bieliznę dla wojska.
Chłopaki cieszyli się, że fabryka ruszyła, że Łódź żyje. Po
pewnym czasie ojca przenieśli do Zgierza, żeby tam
uruchomił fabrykę wyrobów wełnianych. Przez pierwszy
miesiąc spał w fabryce.
W roku 1954 rodzice przeprowadzili się do mieszkania przy
ulicy Kopernika 75/77. Otrzymał decyzję od kwaterunku. Tu
już była woda i ubikacja oraz pokój z kuchnią. Bardzo
poprawili sobie warunki bytowe. Pamiętam, że zimą były
duże opady śniegu i szło się tunelami między zaspami.
Podczas kolarskiego Wyścigu Pokoju wystawialiśmy krzesła i
oklaskiwaliśmy Królaka. Pamiętam, że w przedszkolu
pojechaliśmy na wycieczkę do Warszawy do Domu Partii i
odbyło się spotkanie z Bolesławem Bierutem. Byli z nami
dzieci górników, hutników, a my byliśmy dziećmi
włókniarek.
W grudniu najmłodsza siostra zachorowała i dostaliśmy
receptę na penicylinę. Poszedłem do pobliskiej apteki.
Niestety, nie było leku. Pojechałem do apteki róg Kopernika i
Żeromskiego. Tam też nie było leku. Aptekarka sprawdziła,
że jest w Zgierzu. Mimo że miałem 7 lat, było już ciemno i
bardzo zimno, to pojechałem tam tramwajem. Ojciec wrócił z
pracy po godzinie 20 i rozpoczął poszukiwania. Wróciłem z
lekiem dla siostry. Wtedy nie opiekowano się nadmiernie
dziećmi, a chłopcy byli bardzo samodzielni. Nie rozumiem,
dlaczego synowa odwozi 13 letniego wnuczka do szkoły.
Łódź zawsze była dla mnie najpiękniejsza, ukochana, jedyne
miejsce do życia. Nie marzyłem o wyjazdach. W domu była
zawsze atmosfera patriotyczna, rodzina się kochała. Ja i
siostry czuliśmy miłość rodziców. Obchodziliśmy święta
narodowe.
Latem braliśmy flaszkę z herbatą lub kompotem zatkaną
papierowym korkiem, koc i opalaliśmy się wzdłuż obecnej
Alei Unii. Kobiety nie miały opalaczy, tylko siedziały w
halkach. Ktoś wyjmował harmonię. Ludzie śpiewali, było
wesoło. Park na Zdrowiu był pełen ludzi. Często mówiono,
że jadą ,,w brzózki za Kaliski”. Do szkoły jeździliśmy
tramwajem, a na przystanku pani Chodakowska prowadziła
budkę z produktami spożywczymi. Jej starszy syn był
znanym hokeistą.
Brat ojca nie wrócił do kraju, był czołgistą u Maczka i ożenił
się ze Szkotką. Ojciec był Akowcem i był często
przesłuchiwany. W domu nie mówiło się o polityce i nie
narzekali na brak pieniędzy.
Ojciec dobrze zarabiał, był kierownikiem farbiarni. Miał
skończone w 1936r Technikum Włókiennicze. Zeszyty ojca z
technikum były identyczne jak moje notatki na politechnice.
Świadczy to o wysokim poziomie nauczania w technikum
przed wojną. Matka miała wykształcenie podstawowe,
pochodziła z Poznania. Jej rodzina też była patriotyczna.
Pradziadek był Powstańcem Styczniowym. Mam dwa
portrety powstańców – styczniowego i warszawskiego.
U mnie w domu obchodziło się Święto 3 Maja. Tego dnia
siadaliśmy w ogrodzie i śpiewaliśmy różne pieśni związane
z historią Polski.
Dziadek zawsze wywieszał flagę, była to rzecz święta. Ludzie
dbali o swoja ulicę. Już na 1 Maja , malowano na biało
wapnem krawężniki i pnie drzew. Było bardzo odświętnie.
Czuło się wiosnę i radość. Nie znam podobnego, tak
wzniosłego uczucia, jak wtedy.
Ojciec pod koniec życia wstąpił do ZBOWID-u. Nie był
zachwycony. Powiedział, że wielu tam nie powinno być.
Mama w latach 70 -tych podjęła pracę jako szwaczka.
Mama była wysoką i zgrabną kobietą. Dobrze się ubierała,
szyła suknie u krawcowej. Kupowała tkaniny w łódzkich
sklepach. Ojciec nie dał się namówić na żadne
kombinatorstwo i niczego z fabryk nie wynosił . Mówił, że
musi być przykładem dla robotników. Na Czerwonym Rynku
wielu handlowało ciuchami, nie tylko z paczek.
Po podstawówce dostałem się do Technikum Łączności
na wydział Radiowo – Telewizyjny. Była to szkoła, po której
ukończeniu było dużo intratnej pracy. Jednak odebrałem
dokumenty i przeniosłem się do Technikum Włókienniczego.
Na pierwszy obóz harcerski pojechałem do Olecka. Moim
drużynowym był Jerzy Miecznikowski, był dla mnie ważną
postacią – GURU. Harcerstwo to wspaniała organizacja.
Dawało możliwości rozwoju, podróżowania. To było nasze
życie. Dostałem zadanie wykopać latryny i zbudować piec w
kuchni, zadanie to wykonywał ze mną starszy instruktor, brat
druha Jerzego.
Były dwa podobozy razem około setki dzieci. Obozy trwały
26 dni i były tanie. Starałem się zapraszać
druha J. Miecznikowskiego na ważne uroczystości w moim
życiu.
Między innymi ufundowałem tablicę pamiątkową mówiącą o
akcji ,, Dorsze”. Ale to już inna historia opisana w książce.
Wracając do tradycji w moim domu. Zawsze na święta była
peklowana gotowana szynka z kością, mama piekła dobre
ciasta i robiła świetne kopytka. Teraz ja je robię. Ojciec
często robił kaszankę , kiełbasy, pasztety. To była tradycja i
atmosfera świąt. Na wigilie podawano czerwony barszcz na
wywarze z karpia. Na niedzielę często gotowano czerninę.
Już jako harcerz w szkole średniej spotkałem się z organizacją
ZMS. Nie podobały mi się różne rzeczy w kraju.
Przeczytałem kapitał Marksa. Dowiedziałem się, że jest to
ustrój idealny. Wstąpiłem do PZPR. Zakończyłem aktywny
udział w ZHP. Członkiem partii byłem do końca jej istnienia
. Obecnie związany jestem z partiami lewicowymi. SDRP
była ostatnią partią i oddałem legitymację. Nie podobał mi się
brak uczciwości ze strony niektórych osób.
Andrzej 1947