Jak dobrze mieć sąsiada
W czasach PRL społeczeństwo borykało się z wieloma wyzwaniami, jednak sporo osób potrafiło unikać patologii społecznych poprzez różne strategie i podejścia.
Po pierwsze, istotnym czynnikiem było wzajemne wsparcie i solidarność. Przykładem niech będzie wesele mojej serdecznej przyjaciółki, wyprawione przez niemalże całą kamienicę, w której mieszkała na Bałutach. Na korytarzu, na trzecim piętrze, wystawione były stoły i krzesła pożyczone od lokatorów. Jedna sąsiadka zrobiła bigos, druga upiekła ciasta i oczywiście tort weselny, trzecia nagotowała kocioł żurku z kiełbasą, którego smak do tej pory wspominamy. Sąsiad miał akordeon, jego syn doskonale grał na organkach, a jak do tego doszło nasze tupanie i wybijanie rytmu widelcami o stół, nie było osoby, której buźka by się nie cieszyła.
Po drugie, ważną rolę odegrała edukacja i kultura. Pomimo ograniczeń w dostępie do niezależnej wiedzy i informacji wiele osób ceniło wartość nauki. Mój tata pochodził ze wsi pod Warszawą. Wielka była, jak opowiadał, jego chęć wydobycia się z wiejskiego środowiska. Do podstawówki chodził dzień w dzień pieszo 2km. Do liceum miał 7 km, ale odległość tę pokonywał już na rowerze. Jego tata, a mój dziadek, był życiowo bardzo inteligentnym człowiekiem. Widząc potencjał w swojej latorośli, sprzedał „morgi” i zadbał, by syn dostał się na studia. Tata studiował w Łodzi włókiennictwo. Mieszkał na wynajętej przez dziadka kwaterze. Tam poznał moją mamę i tak pojawiłem się ja. Ojciec nauczył moją mamę grać w brydża i jak pamięcią sięgnę , niemalże co tydzień spotykali się ze znajomymi przy kolacyjkach i pogrywali w karty. Jako dziecku bardzo mi to imponowało. Dopiero niedawno udało mi się wprowadzić podobny sposób spędzania sobót w moim życiu. Rodzice mojego męża, pracując, uzupełniali wykształcenie, uczęszczając na studia wieczorowe. Dzięki socjalowi w ich zakładzie pracy mieli zapewnione stałe miejsca na widowni w Teatrze Wielkim i wszystkie premiery były ich.
Po trzecie istotną rolę odgrywał system opieki zdrowotnej i wsparcie społeczne. Tu nasuwa mi się wspomnienie z mojego dzieciństwa, gdy będąc na wakacjach w nadmorskiej miejscowości, na tak zwanym letnisku, graliśmy w siatkówkę, a mój kuzyn siedział na drzewie i sędziował. W pewnym momencie tak się przejął rolą, że spadł z tego drzewa. Ja się okropnie przestraszyłam i z wielkim płaczem wpadłam do domu. Mieszkający naprzeciwko znajomy dysponował samochodem marki Syrenka, złapał mnie i chciał wieźć do szpitala. Z trudem wyjaśniłam, że to nie o mnie chodzi tylko o mojego kuzyna ,który jak przystało na chłopaka, ani łezki nie uronił. Usłużny letnik zabrał się za kuzyna. Faktycznie Krzysiowi pomoc była niezbędna, bo na skutek tego upadku złamał rękę. Po 6 tygodniach, gdy zdjęto gips, śladu nie było po złamaniu i nawet nie trzeba było specjalnej rehabilitacji, co w obecnych czasach jest rzadkością.
Podsumowując, chociaż PRL było okresem trudnym dla wielu z nas, potrafiliśmy unikać patologii społecznych poprzez wzajemne wsparcie, bezinteresowną życzliwość, rozwój edukacyjny i kulturalny oraz dostęp do opieki zdrowotnej, która w tamtych czasach więcej robiła dobrego niż złego.
Basia 1950