To nie będzie opis dzieciństwa, dlaczego? Bo go nie było, dlaczego? Opowiem.

Urodziłam się na nieludzkiej ziemi, w nieludzkich warunkach i w fatalnej porze roku.

Matka moja,16 letnia uczennica szkoły baletowej w Warszawie, została w roku 1940 złapana w ulicznej łapance i wywieziona do III Rzeszy. Była przymusowym robotnikiem w niemieckim gospodarstwie rolnym. Nie znała się na takiej pracy, więc Niemiec kopniakami i batem uczył ją roboty i posłuszeństwa dla pana i władcy jej losu.

W wieku 18 lat zaszła w ciążę. W nocy z 31 października na 1 listopada 1943 r. urodziła mnie. Kradła dla nas obu mleko od krowy, nie oddała mnie do adopcji jakiejś porządnej niemieckiej rodzinie, nie podpisała volkslisty.

W nieznanych mi okolicznościach, eksperymentalnie, wszczepiono mi cztery rodzaje szczepionek na różne choroby. Najpierw zachorowałam na dyfteryt, ale nie było dla mnie miejsca w porządnym niemieckim szpitalu, byłam dzieckiem Polki i francuskiego jeńca oflagu. Od śmierci uratował mnie wiejski weterynarz, przeciął tchawicę, wsadził rurkę i tym prostym sposobem przeżyłam.

Koniec wojny 1945 r. zastał nas na tej wsi. Wszyscy zastanawiali się, gdzie iść i co robić. Ojciec chyba zginął w nalotach alianckich w 1944r. Niemców z tej wioski rozstrzelali Rosjanie.

Mama została ze mną sama i postanowiła wrócić do Warszawy. Nie wiedziała, że jej domu, rodziców, brata i innych krewnych już nie ma. Z gospodarstwa, w którym pracowała, zabrała wóz i konia, a z szafy wzięła piękną, ślubną suknię. Ta suknia była obszyta białymi piórami łabędzi. I tak wyposażone ruszyłyśmy w drogę. Już na pierwszym noclegu Ruscy ukradli nam konia i walizkę, razem z tą suknią. Rano poszukała nowego konia, ale walizki już nie znalazła. Z bożą łaską dojechałyśmy do prawie niezniszczonego Szczecina. Niemcy już stamtąd uciekli, zostawiając wszystko: domy, mieszkania, meble, wyposażenie. Można się było wprowadzać, ale mama postanowiła dotrzeć do swoich.

Warszawa zburzona. Na ruinach dawnej kamienicy wisiała kartka: jesteśmy w Piasecznie. Pociągi nie jeździły, a jak nawet jeździły, to całkiem przypadkowo i nieregularnie. Trochę pociągami, trochę furmanką, trochę pieszo, dotarłyśmy do Piaseczna. Niestety na nasze nieszczęście byłam blondynką, mówiłam po niemiecku. Pełna cnót chrześcijańskich, polska, katolicka rodzina nas wyrzuciła. I znów pociągami, furami i pieszo dotarłyśmy aż do Szczecina, bo tam mama widziała, że są wolne mieszkania po uciekających w panice Niemcach. Mama była bardzo piękną, młodą kobietą, dość szybko poznała w niezwykłych okolicznościach młodego mężczyznę. Pracowała w wojskowej kantynie jako bufetowa, znała życie w biedzie i głodzie. Zdarzało się,że jakiś żołnierz nie miał pieniędzy, a ona dawała mu za darmo przysłowiowy kawałek chleba. Ktoś doniósł o tym przestępstwie komendantowi, nie zawracając sobie głowy takim głupstwem, kazał ją wsadzić do aresztu – do wyjaśnienia. Mama poprosiła o zwolnienie, ponieważ miała dziecko i musiała i wrócić do domu. On nie uwierzył, uznał to za wykręt, ale następnego dnia odprowadził ją do domu i już został.

Ślub odbył się szybko i wszyscy zamieszkaliśmy razem w kamienicy przy ul. Jagiellońskiej.

Moje pierwsze podwórko to była studnia ze wszystkich stron ogrodzona murami. Jedynymi towarzyszami mojego dzieciństwa były szczury i wszechobecne pluskwy. Do dziś pamiętam jak cuchnie rozdeptana pluskwa. Ojciec pojechał do Czechosłowacji i przywiózł specjalnego psa szczurołapa, który okazał się być bardzo przydatny, choć brzydki i agresywny. Kiedy pogryzł wszystkie sąsiadki, przeprowadziliśmy się na osiedle poniemieckich domków jednorodzinnych, z pełnym wyposażeniem.

Tam to dopiero było nasze ,,podwórko,, – cała dzielnica, całe miasto były nasze. Dosłownie. Szczecin był dużym miastem, z tramwajami, polami pełnymi resztek amunicji i różnego sprzętu wojskowego po niedawno zakończonej wojnie. Miałam tam dwóch kuzynów w moim wieku. Jakoś nie pamiętam, aby rodzice zanadto przejmowali się naszymi eskapadami. Mieliśmy też duży ogród, zawsze można się było schować przed gniewem rodziców. Wkrótce zaczęłam chorować: szkarlatyna, gruźlica kości i moje podwórko zamieniło się na siedem lat w małe podwóreczko ograniczone do wymiarów łóżka szpitalnego.

Prewentorium- życie bez rodziców.

Miałam wtedy siedem lat. Ze szkoły, którą ledwie rozpoczęłam, zabrano mnie do świata prewentoriów i sanatoriów. Siedem lat wśród obcych ludzi w białych fartuchach, bez rodziców, bez bliskich, bez koleżanek. Rodzice mieszkali w Szczecinie, ja leżałam w Otwocku. Na szczęście była już wtedy penicylina, była więc szansa na wyzdrowienie. Pięć lat leczenia, które polegało na leżeniu w łóżeczku gipsowym, piciu tranu, zastrzyków i obowiązkowym masażu, żeby mięśnie nie zaniknęły. Codziennie latem i zimą, niezależnie od pogody wywożono nas w łóżkach na zadaszony taras. Na naszej sali było 30 łóżek, trochę tego wożenia było. Szkoła do nas też przychodziła, oczywiście, przy bardzo umownym podziale na wiek, klasy i program nauczania.

Najbardziej lubiłam, kiedy przychodzili do nas młodzi żołnierze z pobliskiej jednostki wojskowej, grali z nami w karty, gry planszowe, kamienie i inne zajęcia nie wymagające wstawania z łóżka. Oni pewnie też traktowali to zajęcie jako rozrywkę, bo nudzili się ogromnie w koszarach. Wszędzie dookoła lasy, żadnej knajpy, ani dziewczyn i co było robić.

Z braku innych zajęć czytałam książki, głównie dla dorosłych, bo innych w bibliotece szpitalnej nie było. Pamiętam, zaczęłam od ,, Chłopców z placu broni,, , a wieku około 10 lat znałam już Rodziewiczównę, Sienkiewicza, Żeromskiego i jego słynne ,,Dzieje grzechu,,. Po kolei czytałam wszystko, co wpadło mi w ręce. I tak dzień po dniu doczekałam operacji. Maska z eterem na twarz i jakoś to przeżyłam. Po operacji przyjechała do mnie w odwiedziny mama. Danka- siostra, została z ojcem w Szczecinie, bo nie było jej z kim zostawić. Po operacji i rekonwalescencji pozostała mi rehabilitacja, na nowo uczyłam się chodzić.

W roku 1955, w wieku 13 lat wróciłam do domu. Chciałam napisać ,, domu rodzinnego”, ale trudno to było mi tak nazwać. Rodzice przenieśli się do Łodzi. Ojciec dostał tam nakaz pracy w Wifamie, gdzie był dyrektorem administracyjnym. Siostry nie znałam wcale, rodziców prawie nie pamiętałam.

Ojciec zapisał mnie do szkoły podstawowej TPD. Nikogo ani w kamienicy, ani w szkole nie znałam, byłam dziwadłem ubranym w sztywny gorset metalowy. Przezywano mnie ,,sztywna lala,,. Sztywna, bo nie mogłam się schylać, biegać, byłam zwolniona z gimnastyki, a na domiar złego miałam zaległości w nauce. Byłam za to oczytana, dobrze rysowałam, więc jakoś to szło. Nadrabiałam sama albo z korepetytorem, głównie z chemii i fizyki. Popołudniami chodziłam do Domu Kultury, grałam w orkiestrze mandolinistów. Nauczycielem i dyrygentem był muzyk ze słynnej łódzkiej orkiestry Edwarda Ciukszy.

Powoli jakoś dawałam radę, może nie byłam orłem, ale do liceum zdałam bez problemów. Po dwóch latach przeprowadziliśmy się z Bałut na Górną. I znów nowi sąsiedzi, koleżanki i koledzy. Po kolejnych dwóch latach przeprowadziliśmy się znów na Bałuty do domku jednorodzinnego, poniemieckiego, obecnie komunalnego. Oczywiście musiałam zmienić szkołę. Nowe środowisko, nowi sąsiedzi, koleżanki i koledzy. Już wtedy nie nosiłam gorsetu, nikt nie znał mojej przeszłości. To był duży plus, bo wreszcie nie byłam inna.

Pewnego dnia przyszło do nas dwóch oficerów rosyjskojęzycznych i jeden polski urzędnik, kazali nam się wynieść. W ramach zwrotu za mienie zabużańskie przydzielono komuś nasz domek. Dostaliśmy komunalne mieszkanie w dzielnicy Polesie. Po raz pierwszy bez własnej łazienki. Z łaźni miejskiej korzystaliśmy raz w miesiącu, dostaliśmy specjalne bilety. Toaleta była na korytarzu, korzystały z niej cztery rodziny. Na drzwiach wisiał harmonogram, kto i kiedy ma ją sprzątać.

Do liceum dojeżdżałam tramwajem, bo już nie chciałam żadnych zmian w moim życiu.

Jak już wspomniałam, tata był dyrektorem w fabryce Wifama. Oficjalnie produkowano tam maszyny do szycia, nieoficjalnie broń. Ojciec nie mógł nawet z nami na wczasy pojechać, bo po dwóch, trzech dniach musiał być w fabryce – albo zepsuły się jakieś maszyny, albo zdarzała się inna awaria. Kiedyś lał deszcz i w dachu hali maszynowej zrobiła się dziura. Żeby ją załatać, trzeba było remontować cały dach, zrobić przetarg. A deszcz lał… Ogłoszono przetarg. Mogły w nim uczestniczyć firmy państwowe. Po trzech nieudanych przetargach,ojciec zdecydował zatrudnić firmą prywatną. Dach nareperowano, maszyny uratowano, ale w domu zjawiła się milicja. Oskarżono ojca o łapówkarstwo. Proces. Wyrok cztery lata. Mama nie pracowała zawodowo. Zostałyśmy same, bez środków do życia, bez pomocy. Mama zaczęła pracować w kiosku Ruchu, a ja jej pomagałam. Byłam już po maturze, więc dałyśmy radę.

I tu chyba zakończyłabym swoje mocno nietypowe, choć nie pozbawione licznych atrakcji i uroku dzieciństwo.

Łucja 1943

Podobne wpisy

  • Rodowita Łodzianka

    Urodziłam się w Łodzi w 1964 roku, jestem rodowitą łodzianką. Wychowałam się na Chojnach. Mieliśmy czynszowe mieszkanie w poniemieckim domu, w którym mieszkały jeszcze trzy rodziny. Obok był ogród z drzewami owocowymi oraz okazała altana. Była tam piękna aleja z peoniami i gladiolami. Kilka bzów dostarczało bukiety do wazonów. Zapach lilaków do dziś jest dla…

  • Badacz czarnych dziur w kosmosie

    Urodziłem się w Łodzi na Chojnach. Matka pochodziła w Warszawy, gdzie w Powstaniu Warszawskim zginęła cała jej rodzina. Przeżyła ona i siostra. Nie mam nawet grobów moich dziadków. Ojciec też urodził się w Łodzi. Przed wojną ukończył szkołę,w Warszawie i pracował w drukarni. Podczas wojny pracował w tajnej drukarni. Pamiętam zdjęcie ojca, jak przez piec…

  • Bałuty

    Urodziłam się na Bałutach a dokładnie na Julianowie. Mieszkałam w małym domku przy ulicy Pocztowej. Mała uliczka, małe domeczki, głównie drewniane, z równie małymi ogródeczkami, w których uprawiano warzywa i kwiaty. Kocie łby, rynsztoki, ubikacje za domami. Był też wielki ogród, nazywany Marcelin, do którego przechodziliśmy przez drewniany płot. Pamiętam, że w moim domu zimą…

  • Ze wsi do miasta

    Moi dziadkowie przyjechali ze wsi Małyń. Kupili w Łodzi duże mieszkanie. Pieniądze mieli ze sprzedaży majątku po swoich rodzicach. Były to lata 1930. Dziadek prowadził sklepik spożywczy, babcia nie pracowała, ale prowadziła dom, szyła nam ubrania, pracowała chałupniczo. Mieszkanie miało ponad 100 metrów, znajdowało się w pięknej kamienicy przy ul. Tuwima. Urodziła się trójka dzieci….

  • Ulica Zgierska

    Urodziłem się na wiosnę 1946 roku. Moi rodzice w czasie wojny zostali wywiezieni do Niemiec na przymusowe roboty. Po zakończeniu wojny jeszcze przez pół roku przebywali w obozie dla wyzwolonych przymusowych robotników. Tam się poznali i pobrali, tam też zostałem poczęty. Jesienią 1945 roku wrócili do Łodzi i mój dziadek znalazł im mieszkanie na Radogoszczu,…