ZHP moja szansa.
Urodziłam się w lipcu w roku 1968. Moje beztroskie dzieciństwo spędziłam na wsi pod Kutnem z dziadkami i najbliższą rodziną.
W latach osiemdziesiątych rodzice postanowili przyjechać do Łodzi. Otrzymali tu mieszkanie czynszowe w blokach na Radogoszczu Zachód. Tata miał znajomego, który załatwił mu pracę. Mieszkanie otrzymali tylko dlatego, że podjęli się pracy jako gospodarze bloku. Mieliśmy szansę na 4 pokoje, bo było 2 braci, ja i rodzice. Państwo dbało o to, żeby każde z dzieci miało pokój. Ojciec chciał przyspieszyć przeprowadzkę i zgodził się na 3 pokoje. Pierwsze 9 miesięcy mieszkał w piwnicy budującego się bloku. Po tym czasie wreszcie byliśmy razem.
Po feriach zimowych zaczęliśmy chodzić do szkoły w mieście. Przystosowanie się do nowego otoczenia było dla mnie bardzo trudne. Miałam pomarańczowe futerko i uważałam, że do miasta ono nie pasuje. Bardzo wstydziłam się w nim chodzić do szkoły. Były czasy ciężkie, nic nie można było kupić . Pamiętam, że mama stała całą noc w magazynach przy ul. Brukowej, żeby kupić meble. Udało się kupić brązowy lśniący segment, bo ktoś się nie odhaczył w kolejce.
Pierwsze wrażenie po przyjeździe do nowego mieszkania to długi przedpokój i w ostatnim pokoju duży telewizor. Tata zaprowadził mnie do mojego pokoju, gdzie był już regał z czerwono – czarną szybą , a w nim moje książki. Bracia mieli już biurko.
Wszystko się dobrze układało, aż do chwili ciężkiej choroby mamy. Po roku mama zmarła. Miałam wtedy 14 lat a bracia byli młodsi.. Mój ojciec został sam z trojgiem dzieci. Bardzo się starał, żebyśmy mieli co jeść i chodzili w czystych ubraniach. Dbał o to, żeby fartuszki szkolne miały czyste białe kołnierzyki. Było ciężko. Nie mogliśmy kupić pralki, więc ojciec napisał list do generała Wojciecha Jaruzelskiego, żeby umożliwił samotnemu ojcu zakup pralki automatycznej. Niestety, otrzymał odmowną odpowiedź. Wkrótce ogłoszono stan wojenny. Po roku ojciec się ożenił, więc rodzina powiększyła się o dwie osoby . Mieliśmy jeszcze jednego brata. Tata zapytał nas, czy akceptujemy tę nową sytuację. Pomyślałam, że dobrze zrobił, bo nie będzie sam. Ja myślałam już o samodzielnym życiu.
SZKOŁA
Po podstawówce zdawałam do liceum plastycznego, ale się nie dostałam. Wybrałam więc technikum włókiennicze przy ulicy Żeromskiego 115. Była to największa w Polsce szkoła kształcąca włókienników. Było wiele specjalizacji, warsztaty szkolne i szczep harcerski. Uczestniczyłam też w pracy kół zainteresowań: SKS, łucznictwo, chór. Były to zajęcia bezpłatne. Często brakowało czasu na zabawę między blokami.
Dzieci lubiły przebywać na dworze, godzinami się odprowadzałyśmy, omawiając ważne sprawy. Często chodziliśmy w pobliże torów na zielona trawkę. Nie spotkałam się z narkotykami, pierwsze piwo wypiłam w wieku 19 lat, niestety pierwszego papierosa wypaliłam w wieku 17 lat i to na biwaku harcerskim. Bardzo miło wspominam te czasy, było miło, ciekawie, miałam wielu przyjaciół. Szczególnie zaprzyjaźniłam się z członkami ZHP.
Uczyłam się w klasie tkaczy. Łódź była wtedy największym ośrodkiem włókienniczym. Podpisałam umowę o stypendium, miałam więc zapewnione miejsce pracy. Zakład pracy płacił mi pieniądze. Odciążyłam w ten sposób budżet domowy. Stałam się samodzielna już w szkole średniej.
FABRYKA
Po ukończeniu szkoły podjęłam pracę w tkalni Zakładów Włókienniczych im. Obrońców Pokoju. Byłam przerażona liczbą krosien w hali, oraz hukiem maszyn. Pracowały tam kobiety w Mia chabrowych, bawełnianych fartuchach i cienkich czepkach na włosach. Fryzury pod czepkiem ulegały zniszczeniu, ale nikt bez czepka nie mógł wejść na halę. Bardzo przestrzegano bezpieczeństwa pracy, a duże wirujące elementy maszyn mogły oskalpować .
Niestety chodziły słuchy, że przemysł plajtuje i będą zwolnienia . Osoby w wieku emerytalnym odchodziły na emeryturę .
Wynajęłam 30 metrowe mieszkanie w starej kamienicy przy ul. Strzelców Kaniowskich. Była woda , gaz , ale ubikacja wspólna na korytarzu. Pamiętam, że miałam kłopot z górnopłukiem, nie widziałam do tej pory tak dziwnego urządzenia, bałam się, że coś zepsuję, więc brałam z sobą wiaderko z wodą . Sąsiadka nauczyła mnie obsługi wc.
W fabryce podjęło pracę wiele dziewczyn spoza Łodzi , szkoła miała dwa internaty. Utkwiły mi w pamięci tłumy robotników wchodzące do fabryki o szóstej rano i mijające nas tłumy wychodzących. Nic nie mówili, spieszyli się , przypominali roboty. Mieliśmy ogromną jadalnię, gdzie z kranów leciała kawa zbożowa, herbata , mięta i wrzątek . Kobiety rozmawiały o domu, dzieciach i coraz częściej o brakach towarów w sklepach. O polityce nie mówiono.
W fabryce produkującej płótno krosna miały ok. 2 metrów . Było kilka hal po 200 krosien. Zakład miał farbiarnie, snowalnie, barwiarnie,wszystkie oddziały potrzebne do uzyskania gotowej tkaniny. Oprócz nowoczesnych krosien było kilka zabytkowych do produkcji jedwabiu syntetycznego. Huk był duży i kobiety miały słuchawki w uszach. W szkole mieliśmy nowoczesne krosna rapierowe, a w fabryce trzeba było obsługiwać kilka krosien, co wydawało się nam na początku niemożliwe. Umiałam pracować na przewlekalni, więc przewlekałam osnowę przez nicielnicę, tworząc wzór, płocha dobijała wątek. Przynajmniej tam było cicho.
Starsze kobiety uczyły nas dokładności. Były dla mnie mentorkami, bardzo je szanowałam. Przynosiły do pracy małe zawinięte w papier paczki i kładły je na kaloryferach . Okazało się, że to była kiełbasa, która do przerwy śniadaniowej była gorąca. Nigdy nie spotkałam się z nieżyczliwością ze strony starszych pracownic a raczej z pomocą. Raz pomyliłam wzór i musiałam go poprawić na hali z krosnami. Otrzymałam wtedy od przełożonego naganę . Poprawiałam wzór w huku na dużych krosnach- to była trauma. Na 8 Marca dostałyśmy ręczniki z zakładów ze Zduńskiej Woli. Robotnice musiały ze sobą współpracować, bo praca była na akord i jedna od drugiej zależała. Nie chodziły na zwolnienia, bo to zmniejszało zarobki. Nie pamiętam też, żeby ktoś pracował pod wpływem alkoholu.
Zmiana zawodu
Po roku pracy w tkalni wpadłam na pomysł, że zrobię kurs na kwiaciarkę. Podczas kursu, przyszli właściciele kwiaciarni zaproponowali mi pracę na etat. Żona właściciela była w ciąży. Zameldowałam się w kwiaciarni przy cmentarzu na Dołach. Był to okres Wszystkich Świętych, więc przeraził mnie ogromny tłum ludzi odwiedzających groby. Było dużo pracy , ale wiele się nauczyłam w tej prywatnej kwiaciarni i w efekcie do dziś pracuję jako kwiaciarka. Była duża możliwość zmiany zawodu. Był to rynek pracowników a pracodawcy szukali ludzi. Przykładem może być fakt że kiedy drugiego dnia nie zameldowałam się w kwiaciarni, właściciel szukał mnie w domu.
ZHP
Mój szczep nosił imię Jędrusiów – partyzantów z kieleckich lasów. Harcerstwo dało mi możliwość pokonania moich kompleksów. Bez organizacji moje życie byłoby bezsensowne, byłam zagubiona, nie wiedziałam, co chcę robić. Szkoła średnia była dla mnie szokiem, dużo klas, wielu uczniów. Brakowało mi przyjaciół, byłam osobą zakompleksioną i wycofaną. Dopiero ZHP ukierunkowało moje życie, nie byłam już sama – byłam drużynową.
Harcerstwo nauczyło mnie samodzielności, odwagi w podejmowaniu decyzji. Od piętnastu lat ponownie jestem instruktorem, przewodniczącą kręgu instruktorskiego. Pracowałam w referacie starszyzny w Komendzie Chorągwi ZHP. Od 14 lat mój krąg pracuje na rzecz ekstremalnej bazy w Strużnicy w województwie jeleniogórskim. Każdego roku budujemy bazę od podstaw. Obecnie przekazujemy ją młodszemu pokoleniu. Baza ma już 50 lat. Najstarszy członek kręgu ma 76 lat. Ja należę do tej grupy średniej.
Harcerstwo jest obecnie bardzo potrzebne, szczególnie młodym, tylko formy należy unowocześniać, pójść z duchem czasu, jednocześnie zachowując tradycje.
Łódź jest moim miastem, nigdy nie chciałam stąd wyjechać . Dzieciństwo spędziłam na wsi w Oporowie koło Kutna, ale po przeprowadzce do Łodzi, spędziłam tu resztę mojego życia.
Jest to z pewnością miasto obecnie nieco zaniedbane, ale nie nazwałabym mieszkańców biednymi. Tu zawsze były możliwości . W okresie likwidacji przemysłu było mieszkańcom bardzo trudno. Powstawały wtedy prywatne szwalnie, dziewiarnie, a łodzianie jak zawsze starali się odnaleźć w nowej sytuacji i zmieniać na lepsze warunki swojego życia.
Renata 1968