To nie będzie opis dzieciństwa, dlaczego? Bo go nie było, dlaczego? Opowiem.

Urodziłam się na nieludzkiej ziemi, w nieludzkich warunkach i w fatalnej porze roku.

Matka moja,16 letnia uczennica szkoły baletowej w Warszawie, została w roku 1940 złapana w ulicznej łapance i wywieziona do III Rzeszy. Była przymusowym robotnikiem w niemieckim gospodarstwie rolnym. Nie znała się na takiej pracy, więc Niemiec kopniakami i batem uczył ją roboty i posłuszeństwa dla pana i władcy jej losu.

W wieku 18 lat zaszła w ciążę. W nocy z 31 października na 1 listopada 1943 r. urodziła mnie. Kradła dla nas obu mleko od krowy, nie oddała mnie do adopcji jakiejś porządnej niemieckiej rodzinie, nie podpisała volkslisty.

W nieznanych mi okolicznościach, eksperymentalnie, wszczepiono mi cztery rodzaje szczepionek na różne choroby. Najpierw zachorowałam na dyfteryt, ale nie było dla mnie miejsca w porządnym niemieckim szpitalu, byłam dzieckiem Polki i francuskiego jeńca oflagu. Od śmierci uratował mnie wiejski weterynarz, przeciął tchawicę, wsadził rurkę i tym prostym sposobem przeżyłam.

Koniec wojny 1945 r. zastał nas na tej wsi. Wszyscy zastanawiali się, gdzie iść i co robić. Ojciec chyba zginął w nalotach alianckich w 1944r. Niemców z tej wioski rozstrzelali Rosjanie.

Mama została ze mną sama i postanowiła wrócić do Warszawy. Nie wiedziała, że jej domu, rodziców, brata i innych krewnych już nie ma. Z gospodarstwa, w którym pracowała, zabrała wóz i konia, a z szafy wzięła piękną, ślubną suknię. Ta suknia była obszyta białymi piórami łabędzi. I tak wyposażone ruszyłyśmy w drogę. Już na pierwszym noclegu Ruscy ukradli nam konia i walizkę, razem z tą suknią. Rano poszukała nowego konia, ale walizki już nie znalazła. Z bożą łaską dojechałyśmy do prawie niezniszczonego Szczecina. Niemcy już stamtąd uciekli, zostawiając wszystko: domy, mieszkania, meble, wyposażenie. Można się było wprowadzać, ale mama postanowiła dotrzeć do swoich.

Warszawa zburzona. Na ruinach dawnej kamienicy wisiała kartka: jesteśmy w Piasecznie. Pociągi nie jeździły, a jak nawet jeździły, to całkiem przypadkowo i nieregularnie. Trochę pociągami, trochę furmanką, trochę pieszo, dotarłyśmy do Piaseczna. Niestety na nasze nieszczęście byłam blondynką, mówiłam po niemiecku. Pełna cnót chrześcijańskich, polska, katolicka rodzina nas wyrzuciła. I znów pociągami, furami i pieszo dotarłyśmy aż do Szczecina, bo tam mama widziała, że są wolne mieszkania po uciekających w panice Niemcach. Mama była bardzo piękną, młodą kobietą, dość szybko poznała w niezwykłych okolicznościach młodego mężczyznę. Pracowała w wojskowej kantynie jako bufetowa, znała życie w biedzie i głodzie. Zdarzało się,że jakiś żołnierz nie miał pieniędzy, a ona dawała mu za darmo przysłowiowy kawałek chleba. Ktoś doniósł o tym przestępstwie komendantowi, nie zawracając sobie głowy takim głupstwem, kazał ją wsadzić do aresztu – do wyjaśnienia. Mama poprosiła o zwolnienie, ponieważ miała dziecko i musiała i wrócić do domu. On nie uwierzył, uznał to za wykręt, ale następnego dnia odprowadził ją do domu i już został.

Ślub odbył się szybko i wszyscy zamieszkaliśmy razem w kamienicy przy ul. Jagiellońskiej.

Moje pierwsze podwórko to była studnia ze wszystkich stron ogrodzona murami. Jedynymi towarzyszami mojego dzieciństwa były szczury i wszechobecne pluskwy. Do dziś pamiętam jak cuchnie rozdeptana pluskwa. Ojciec pojechał do Czechosłowacji i przywiózł specjalnego psa szczurołapa, który okazał się być bardzo przydatny, choć brzydki i agresywny. Kiedy pogryzł wszystkie sąsiadki, przeprowadziliśmy się na osiedle poniemieckich domków jednorodzinnych, z pełnym wyposażeniem.

Tam to dopiero było nasze ,,podwórko,, – cała dzielnica, całe miasto były nasze. Dosłownie. Szczecin był dużym miastem, z tramwajami, polami pełnymi resztek amunicji i różnego sprzętu wojskowego po niedawno zakończonej wojnie. Miałam tam dwóch kuzynów w moim wieku. Jakoś nie pamiętam, aby rodzice zanadto przejmowali się naszymi eskapadami. Mieliśmy też duży ogród, zawsze można się było schować przed gniewem rodziców. Wkrótce zaczęłam chorować: szkarlatyna, gruźlica kości i moje podwórko zamieniło się na siedem lat w małe podwóreczko ograniczone do wymiarów łóżka szpitalnego.

Prewentorium- życie bez rodziców.

Miałam wtedy siedem lat. Ze szkoły, którą ledwie rozpoczęłam, zabrano mnie do świata prewentoriów i sanatoriów. Siedem lat wśród obcych ludzi w białych fartuchach, bez rodziców, bez bliskich, bez koleżanek. Rodzice mieszkali w Szczecinie, ja leżałam w Otwocku. Na szczęście była już wtedy penicylina, była więc szansa na wyzdrowienie. Pięć lat leczenia, które polegało na leżeniu w łóżeczku gipsowym, piciu tranu, zastrzyków i obowiązkowym masażu, żeby mięśnie nie zaniknęły. Codziennie latem i zimą, niezależnie od pogody wywożono nas w łóżkach na zadaszony taras. Na naszej sali było 30 łóżek, trochę tego wożenia było. Szkoła do nas też przychodziła, oczywiście, przy bardzo umownym podziale na wiek, klasy i program nauczania.

Najbardziej lubiłam, kiedy przychodzili do nas młodzi żołnierze z pobliskiej jednostki wojskowej, grali z nami w karty, gry planszowe, kamienie i inne zajęcia nie wymagające wstawania z łóżka. Oni pewnie też traktowali to zajęcie jako rozrywkę, bo nudzili się ogromnie w koszarach. Wszędzie dookoła lasy, żadnej knajpy, ani dziewczyn i co było robić.

Z braku innych zajęć czytałam książki, głównie dla dorosłych, bo innych w bibliotece szpitalnej nie było. Pamiętam, zaczęłam od ,, Chłopców z placu broni,, , a wieku około 10 lat znałam już Rodziewiczównę, Sienkiewicza, Żeromskiego i jego słynne ,,Dzieje grzechu,,. Po kolei czytałam wszystko, co wpadło mi w ręce. I tak dzień po dniu doczekałam operacji. Maska z eterem na twarz i jakoś to przeżyłam. Po operacji przyjechała do mnie w odwiedziny mama. Danka- siostra, została z ojcem w Szczecinie, bo nie było jej z kim zostawić. Po operacji i rekonwalescencji pozostała mi rehabilitacja, na nowo uczyłam się chodzić.

W roku 1955, w wieku 13 lat wróciłam do domu. Chciałam napisać ,, domu rodzinnego”, ale trudno to było mi tak nazwać. Rodzice przenieśli się do Łodzi. Ojciec dostał tam nakaz pracy w Wifamie, gdzie był dyrektorem administracyjnym. Siostry nie znałam wcale, rodziców prawie nie pamiętałam.

Ojciec zapisał mnie do szkoły podstawowej TPD. Nikogo ani w kamienicy, ani w szkole nie znałam, byłam dziwadłem ubranym w sztywny gorset metalowy. Przezywano mnie ,,sztywna lala,,. Sztywna, bo nie mogłam się schylać, biegać, byłam zwolniona z gimnastyki, a na domiar złego miałam zaległości w nauce. Byłam za to oczytana, dobrze rysowałam, więc jakoś to szło. Nadrabiałam sama albo z korepetytorem, głównie z chemii i fizyki. Popołudniami chodziłam do Domu Kultury, grałam w orkiestrze mandolinistów. Nauczycielem i dyrygentem był muzyk ze słynnej łódzkiej orkiestry Edwarda Ciukszy.

Powoli jakoś dawałam radę, może nie byłam orłem, ale do liceum zdałam bez problemów. Po dwóch latach przeprowadziliśmy się z Bałut na Górną. I znów nowi sąsiedzi, koleżanki i koledzy. Po kolejnych dwóch latach przeprowadziliśmy się znów na Bałuty do domku jednorodzinnego, poniemieckiego, obecnie komunalnego. Oczywiście musiałam zmienić szkołę. Nowe środowisko, nowi sąsiedzi, koleżanki i koledzy. Już wtedy nie nosiłam gorsetu, nikt nie znał mojej przeszłości. To był duży plus, bo wreszcie nie byłam inna.

Pewnego dnia przyszło do nas dwóch oficerów rosyjskojęzycznych i jeden polski urzędnik, kazali nam się wynieść. W ramach zwrotu za mienie zabużańskie przydzielono komuś nasz domek. Dostaliśmy komunalne mieszkanie w dzielnicy Polesie. Po raz pierwszy bez własnej łazienki. Z łaźni miejskiej korzystaliśmy raz w miesiącu, dostaliśmy specjalne bilety. Toaleta była na korytarzu, korzystały z niej cztery rodziny. Na drzwiach wisiał harmonogram, kto i kiedy ma ją sprzątać.

Do liceum dojeżdżałam tramwajem, bo już nie chciałam żadnych zmian w moim życiu.

Jak już wspomniałam, tata był dyrektorem w fabryce Wifama. Oficjalnie produkowano tam maszyny do szycia, nieoficjalnie broń. Ojciec nie mógł nawet z nami na wczasy pojechać, bo po dwóch, trzech dniach musiał być w fabryce – albo zepsuły się jakieś maszyny, albo zdarzała się inna awaria. Kiedyś lał deszcz i w dachu hali maszynowej zrobiła się dziura. Żeby ją załatać, trzeba było remontować cały dach, zrobić przetarg. A deszcz lał… Ogłoszono przetarg. Mogły w nim uczestniczyć firmy państwowe. Po trzech nieudanych przetargach,ojciec zdecydował zatrudnić firmą prywatną. Dach nareperowano, maszyny uratowano, ale w domu zjawiła się milicja. Oskarżono ojca o łapówkarstwo. Proces. Wyrok cztery lata. Mama nie pracowała zawodowo. Zostałyśmy same, bez środków do życia, bez pomocy. Mama zaczęła pracować w kiosku Ruchu, a ja jej pomagałam. Byłam już po maturze, więc dałyśmy radę.

I tu chyba zakończyłabym swoje mocno nietypowe, choć nie pozbawione licznych atrakcji i uroku dzieciństwo.

Łucja 1943

Podobne wpisy