Jarzębina czerwona, Que serasera.

Lata pięćdziesiąte, początek sześćdziesiątych.,, Jarzębina czerwona”, „Que sera sera” – te piosenki zawsze kojarzą mi się z dzieciństwem. Widzę pokój pełen rozśpiewanych ludzi – to rodzice oraz ich znajomi z dziećmi, których traktowaliśmy jak bliską rodzinę.

Niedzielne popołudnia to był czas spotkań towarzyskich, wspólne biesiadowanie i śpiewanie. Do dziś brzmią mi w uszach słowa piosenek : ,,Jarzębina czerwona”, „Que sera, sera”, w śpiewaniu których widoczna była nuta tęsknoty, melancholii i wspomnień za latami spędzonymi na wschodzie i nadzieja na lepsze jutro. Patrząc z miłością sobie w oczy nuciliśmy: ,,Zabrałaś serce moje” czy ,,Gdybym miał gitarę”. Były też bardziej frywolne piosenki, kiedy to, trzymając się za ręce, towarzystwo kołysało się przy stole i śpiewało: ,,Szła dzieweczka do laseczka,,, ,,Głęboka studzienka,, , ,,Wszystkie rybki śpią w jeziorze,,, ,,Złoty pierścionek,,. Mój ojciec śpiewał męskim altem, mama z ciocią miały głosy bliskie sopranowi i wspólnie z pozostałymi tworzyli niesamowity chór. Ludzie często przystawali przy oknie, gdy słyszeli ich śpiew- ( mieszkaliśmy na parterze przy ulicy). Piękny wysoki głos ojca przyciągał uwagę też w kościele, kiedy to śpiewał kolędy ;,,Gdy się Chrystus rodzi” i nikt mu nie potrafił dorównać w wysokich tonach. Bawiliśmy się , śpiewając podczas niedzielnych wycieczek do parku na Zdrowiu, gdzie wszyscy na kocach rozkładali prowiant i wspólnie biesiadowali. Spotkania przetrwały aż do lat 90-tych i mimo że były to już osoby wiekowe uwielbiali dalej wspólnie śpiewać.

Rodzice i ich znajomi, przyjaciele przyjechali do Łodzi za pracą i mieszkaniem. Większość pochodziła z kresów wschodnich, podobnie jak mój ojciec, który urodził się niedaleko Wilna. Najpierw uciekał z domu przed sowietami, a później przed Niemcami. W ramach przesiedleń trafił wraz z rodzicami do Łodzi. Mama pochodziła z wioski położonej na wschód od Warszawy, a ściągnął ją do Łodzi starszy brat, który po wojnie znalazł pracę w naszym mieście. Pani Wandzia przeżyła Syberię, gdzie jako nastolatka wraz z rodziną została wywieziona przez Rosjan, a po wojnie jako repatrianci przyjechali do Łodzi. Pan Janek pochodził spod Gdańska i powojenne losy skierowały go w nasze strony. Inni pochodzili z okolic Wilna, Mińska, a jako Polacy musieli opuścić swoje domy i majątki.

Wszystkich tych ludzi los doświadczył i przywiódł do miasta , które dawało nadzieję na lepsze jutro. Stolarz, szwaczka, ślusarz, krawcowa znaleźli pracę w łódzkich fabrykach, prywatnych firmach. Praca ciężka, bo pracowali 6 dni w tygodniu, często na akord.

Mojego ojca praktycznie nie widziałam – wychodził rano do stolarni, a wracał wieczorem. W domu wszystkim zajmowała się mama. Szyła nam ubrania, robiła na drutach, naprawiała korki, wychodziła na spacery, gotowała i sprzątała. Wygodą było dostarczanie mleka w butelkach pod drzwi mieszkania. Najbardziej męczące było pranie pościeli. Pralka Frania z wyżymaczką to był luksus. Kobiety w tamtych czasach musiały być zaradne. Były to czasy paczek z Ameryki. Pamiętam mamę, która uszyła sobie na zabawę sylwestrową piękną sukienkę z amerykańskiej czarnej tafty w czerwone grochy. My byłyśmy zachwycone bawełnianymi rajstopami, bo nie musiałyśmy nosić bawełnianych pończoch, które ciągle opadały.

Soboty oczywiście kojarzą mi się z kąpielą w dużej balii i słuchowiskiem radiowym pt. Matysiakowie oraz ojcem, który słuchał Wolnej Europy. Musiał cały czas kręcić pokrętłem, aby znaleźć odpowiednie fale, bo audycja była w tych czasach zagłuszana (magiczne zielone oczko musiało być otwarte).

Dzieci nie miały za dużo zabawek i może to powodowało, że wyobraźnia była nadzwyczaj rozwinięta. Pamiętam chłopaków ścigających się po chodnikach z fajerkami i pogrzebaczami. Szpule i szpulki z pobliskiej fabryki pasmanteryjnej służyły jako klocki. Pobliski skwerek to był plac zabaw – kreda, sznurek, szmaciane lalki. Podglądaliśmy pracujące maszyny w fabryce i pracę w maglu.

Taka była codzienność.

Przychodziła niedziela i było święto. Rano obowiązkowa msza, a potem trafiał nam się poranek w letnim kinie. Zimą sanki w Parku Poniatowskiego. Gdy robiło się cieplej, towarzystwo przenosiło się na Zdrowie. Starsi biesiadowali, a my mieliśmy dobrą zabawę, skacząc przez kanały z jednej strony na drugą. Woda w kanałach płynęła kolorowa, w zależności od tego, co aktualnie farbowano w pobliskich fabrykach.

Ulica Krakowska wybrukowana była kamieniami, a na okolicznych łąkach wypasano krowy. Dalej, od ulicy Krańcowej zaczynał się teren poligonu wojskowego. Pamiętam pustynny pejzaż i okopy, do których się chowaliśmy. Ten teren, pamiętam, wykorzystano podczas kręcenia filmu pt. „ O dwóch takich ,co ukradli księżyc”. Ulicą Krańcową przemieszczały się na Złotno tabory cygańskie, a gospodynie pobliskich domów krzyczały, by chować drób przed Cyganami. Później bardzo dużo rodzin romskich osiedliło się na stałe na Złotnie. Przy poligonie był staw zwany potocznie Majorką. Większości z naszych rodzin nie stać było na wyjazd wakacyjny i zażywały kąpieli w stawie pełnym pijawek .

Każdy radził sobie, jak mógł. Generalnie ludzie pracowali i cieszyli się, że nie ma wojny. Pamiętam czas, kiedy nastąpił konflikt amerykańsko -kubański. Moja Mama zaczęła suszyć chleb i w formie sucharów chowała do płóciennych woreczków. Rodzice kupowali konserwy i wekowali żywność. Byli przerażeni, że znowu może wybuchnąć wojna. Na szczęście konflikt zażegnano i wszyscy odetchnęli.

Lata dzieciństwa były dla nas dzieciaków szczęśliwe, a to dzięki rodzicom i ich znajomym , którzy mimo ciężkiego życia umieli się cieszyć codziennym dniem.

Ewa 1954

Podobne wpisy

  • Ze wsi do miasta

    Moi dziadkowie przyjechali ze wsi Małyń. Kupili w Łodzi duże mieszkanie. Pieniądze mieli ze sprzedaży majątku po swoich rodzicach. Były to lata 1930. Dziadek prowadził sklepik spożywczy, babcia nie pracowała, ale prowadziła dom, szyła nam ubrania, pracowała chałupniczo. Mieszkanie miało ponad 100 metrów, znajdowało się w pięknej kamienicy przy ul. Tuwima. Urodziła się trójka dzieci….

  • Chojny

    Rozpoczęłam pracę w 1973 roku, już na piątym roku studiów. Najpierw w świetlicy, a potem uczyłam języka polskiego. Najmilej wspominam pracę w małej szkole na Chojnach. Były po dwie klasy, na każdym poziomie i do 22 uczniów w klasie. Warunki do nauki idealne. Rodziny były zamożne. Większość rodzin mieszkała w domkach jednorodzinnych, a niewielka część…

  • Jadą wozy konne …

    Noc, wszyscy śpią. Nagle stukot końskich kopyt, krzyki. Wszyscy wstają, wychodzą kupować słomę, ziemniaki i kapustę . W Łodzi w latach 50 większość łóżek miała sienniki. Były szyte z grubego lnianego płótna w kolorze beżowym. Na środku był otwór zszywany grubą igłą, zwaną groszówką . Ciepły sierpniowy ranek, ludzie wynoszą sienniki, wymieniają starą roczną słomę…

  • Rodowita Łodzianka

    Urodziłam się w Łodzi w 1964 roku, jestem rodowitą łodzianką. Wychowałam się na Chojnach. Mieliśmy czynszowe mieszkanie w poniemieckim domu, w którym mieszkały jeszcze trzy rodziny. Obok był ogród z drzewami owocowymi oraz okazała altana. Była tam piękna aleja z peoniami i gladiolami. Kilka bzów dostarczało bukiety do wazonów. Zapach lilaków do dziś jest dla…

  • Ze Lwowa

    Przyjechałem do Łodzi w roku 1947 jako jedenastoletni  chłopiec. Jechaliśmy ze Lwowa w nieogrzewanych wagonach, w  piętnastostopniowym mrozie. Brat miał tylko pół roku.  Pozwolono nam wysiąść z pociągu w Jarosławiu, gdzie  przeczekaliśmy zimę. Na wiosnę dotarliśmy do Łodzi.  Otrzymaliśmy od władz miasta rozpadające się zabudowania  bez podłóg. Nie dało się tam mieszkać. Interweniowaliśmy.  Otrzymaliśmy nowy…

  • Pielęgniarstwo = pomoc

    Pielęgniarstwo = pomoc Mieszkałam z rodzicami w Łodzi, w czynszowej kamienicy. Mieszkało tam 14 rodzin. Sąsiad był kierownikiem w PKS, a żona położną. Chodziłam z nią na patronaże do domów, w których rodziły się dzieci. Kobiety rodziły w domach i bez komplikacji odbierała poród i nic złego się nie działo. Myślę, że z tego powodu…