Sentymentalne przeniesienie w czasie do roku 1952.
Sentymentalne przeniesienie w czasie do roku 1952.
Zaglądamy na ciemne łódzkie podwórka otoczone fabrykami włókienniczymi z potężnymi żelaznymi bramami, ogrodzeniami emanującymi potężną energią i jednocześnie roztaczającymi niepowtarzalne piękno lśniących w słońcu czerwienią cegieł, srebrem i czernią bram, ogrodzeń, przeplatanych strzelistymi dymiącymi kominami fabrycznymi. Przy fabrykach okazałe pałace dawnych fabrykantów i szeregi budynków pracowników fabryk z szarymi podwórkami.
Ostry dźwięk syren fabrycznych oznajmiał początek i koniec pracy, a wtedy ulice tłumnie zapełniały się kobietami włókniarkami z pośpiechem idącymi do, i z pracy. Pracowały ciężko na trzy zmiany przy krosnach wydających jednostajny przeraźliwy huk. Życie kobiet toczyło się w milczeniu. Godziły pracę zawodową z troską o domowe ognisko i o swoje rozbrykane pociechy, które wróciły po ostatnim szkolnym dzwonku.
Utracone bezpowrotnie krajobrazy i dźwięki.
Podwórko Dzielnica-Górna. To podwórko inne od wszystkich w Łodzi – stary, pofabrykancki teren otoczony fabrykami włókienniczymi i odlewnią stali, a w środku „Oaza”. Duży ogród otoczony ogromnymi kasztanami, dorodnym jesionem, lipami, jaśminami, drzewami owocowymi, z których słychać śpiew ptaków, a na parapetach siadające wróble głośno ćwierkające o poranku, wzbudzające zainteresowanie zadomowionych kotów.
Raj mojego dzieciństwa, w którym na stałe zamieszkałam w wieku 7 lat.
Podwórko miało dodatkowo niezwykłą ogrodzoną „budowlę”, zagrodę ze zwierzętami – świnka, koza, króliki, kury i okazały kogut piejący o świcie. Byłam szczęśliwa. Lubię zwierzęta. Zaskoczenie duże, w centrum miasta taki krajobraz. Niestety, nie długo trwała ta wiejska sielanka, sąsiedzi musieli zlikwidować mały zwierzyniec. Uchowały się kury, ale też nie na długo. Szkoda, były pyszne jajka. Budowla stoi do dziś, mocno nadszarpnięta upływem czasu.
Mieszkańcy tego „raju”, to społeczeństwo bardzo zróżnicowane kulturowo i pokoleniowo. Wyjątkowi mieszkańcy tego miejsca potrafili zbudować silne więzi między sobą, pomagać sobie nawzajem i spędzać każdy wolny czas na podwórku i w ogrodzie. Mały skrawek ziemi podzielili między sobą, na grządki uprawiane
z ogromnym pietyzmem. Włożony trud w uprawę odwdzięczał się dorodnymi plonami. Było kolorowo, pachnąco, smacznie. Roztaczał się nad nami parasol zieleni, tłumiący hałas jednostajnego stukotu maszyn włókienniczych, neutralizujący smród pyłów z dymiących kominów.
Teraz my „DZIECI”. Jest nas dużo i wiekowo różni, Szkoła Podstawowa nr 10 w Łodzi im. Władysława Broniewskiego. Szkołę mamy blisko domu – szczęściarze. Po szkole odrabiamy zadane lekcje( zależy – w domu lub ogrodzie). W ogrodzie jest ławeczka, trzepak, wystawione stoliki i krzesła. Wszystko przydatne do odrabiania lekcji, rysowania, gier planszowych i gry w karty. My, w szczególności oddawaliśmy się nieustannym zabawom. Nasz ogród i podwórko jak i dom, były idealne do zabawy w chowanego. Ubita czarna ziemia podwórka nadawała się do rysowania i pisania. Tworzyliśmy różne gry: w państwa – miasta, w chłopka, klasy i inne, przy okazji ucząc się wzajemnie. Był też sport – skakanki, koła” hula-hop”, jazda rowerami i oczywiście piłka. Graliśmy w „dwa ognie”, ale wszystko zdominowała gra w odbijanie piłki o ścianę domu, według określonych zasad, czyli odbijanie piąstkami, łokciami, główką, biodrami, obroty. itp. Opanowywaliśmy iście cyrkową sztukę odbijania. Eliminacja z gry, to oczywiście upadek piłki na ziemię, było super. Cyrkowe sztuczki odbywały się również na słynnym trzepaku do dywanów( ku rozpaczy rodziców). Rodzina i ogród zainspirowały nas zabawą w „dom”. Budowaliśmy z gałęzi i innych zdobytych materiałów szałas, dzieląc go na pomieszczenia. Rozdzielaliśmy między sobą role rodzinne. Najważniejszą sprawą była kuchnia, gotowanie posiłków, co skłaniało nas do niecnych występków kradzieży ogródkowych warzyw i owoców. Ponieważ okna domu wychodziły również na ogród, co powodowało ostre interwencje właścicieli. Z czasem nabyliśmy niezłych umiejętności pozyskiwania marchewek, ogórków, pomidorów, wiśni, itp. smakołyków, bez wpadek. Nie było jeszcze telewizji, ale książki uruchamiały wyobraźnię, następstwem czego bawiliśmy się w Indian, kowbojów, czarowników, szukaniem skarbów, łapaniem motyli i owadów. Ponieważ wtedy zimy były mroźne i śnieżne, był też akcent, pt. „Eskimosi”. Wspólnymi siłami zbudowaliśmy całkiem okazałe igloo i ozdoby w postaci bałwanów. We wszystkim towarzyszyli nam troskliwi rodzice, w szczególności mamy, które dbały o naszą kondycję, serwując nam słynną łódzką zalewajkę, kanapki, kompoty i inne kulinarne dobrodziejstwa. Wspólne częstowanie – oczywiście, przy okazji dyskusje, plotki, opowiadania o trudach dnia codziennego, wymiana przepisów kulinarnych, itp.
Żeby nie było tak idealnie – zdarzały się kłótni i ostra wymiana zdań, ale wspólnie były one zażegnywane we własnym gronie.
Życie podwórkowo – ogrodowe toczyło się dalej.
Było też wyjątkowe zjawisko. Prawie wszystkie dzieci z tego podwórka uczęszczały na zajęcia pozalekcyjne do szkoły, czyli do zespołu tanecznego prowadzonego przez moją mamę. Zespół cieszył się dużym powodzeniem, występując na akademiach szkolnych, wydarzeniach szkolnych i oczywiście, w łódzkich parkach gdzie scenami były tzw. ,,muszle koncertowe,,. To była frajda!
,,Dzień dobry,, i śmiech towarzyszyły nam nieustanne. Pokonywaliśmy serdecznością zawirowania tamtych czasów z dużą mocą.
Czas pędzi. Poznane pokolenie powoli odchodziło i odchodzi. Pozostaje pamięć minionych dni.
„MY”, następne pokolenie, wkroczyliśmy w nowy porządek życia. Podwórkowa sielanka ustała, wręcz zanikła. Dawne obrazy wyblakły, straciły bezpowrotnie swoje kolory i blask. Ogród popadł w ruinę, a dom niszczeje w oczach. Z ogrodu słychać smutny szum pozostałych drzew i skargę ziemi zasypanej śmieciami, z prośbą o uwagę. Podwórko zniszczone, zapełnione sznurem samochodów w ciągłym ruchu. Krajobraz nie do poznania. Nastała „pustynia i cisza”. Przemykające postacie następnych pokoleń ,w pośpiechu, ze smutnymi twarzami, wzrokiem wpatrzonym w telefony i smartfony, tracący spojrzenie, na piękno otaczającej natury.
Cóż, idzie nowe, inna konstrukcja piękna – szkło, stal, nowa architektura. Promienie słońca wkradają się do pomieszczeń pełnych komputerów, wydających inne dźwięki, i ze smutkiem odbijające się od ekranów.
Nie dajmy się zapominaniu! Ratujmy dawne „PODWÓRKA” !
Ewa 1952


