Dzieciństwo w PRL
Moja rodzina nie należy do rdzennych mieszkańców Łodzi. Rodzice przybyli do miasta w poszukiwaniu pracy ze swoich rodzinnych wsi, tata z okolic Krośniewic a mama z małej wioski niedaleko Rawy Mazowieckiej. Oboje pochodzili z rodzin wielodzietnych, więc musieli poza domem szukać dla siebie miejsca, bo na gospodarstwach pozostali jedynie najstarsi synowie. Pozostałe dzieci rozpierzchły się po całej Polsce, a moi rodzice trafili właśnie do Łodzi.
Mama mieszkała w internacie i uczyła się w szkole przyzakładowej, a tata mieszkał na ul.Targowej u swojej ciotki. Kiedy się pobrali, zamieszkali początkowo w wynajętym pokoju w Rudzie Pabianickiej, w którym nie mieli nawet bieżącej wody, a ta w wiadrach zimą zamarzała. Za to latem było pięknie i zielono. Nie mogli liczyć na wsparcie finansowe z rodzinnych domów, więc dorabiali się wszystkiego sami od przysłowiowej łyżki począwszy. Później udało im się zdobyć mieszkanie kwaterunkowe w kamienicy przy ulicy Mielczarskiego, w którym upłynęło moje dzieciństwo.
Mieszkanie mieściło się na parterze w prawej oficynie, składało z dużego pokoju i przestronnej kuchni. Pamiętam, że część kuchenna była oddzielona szafą i w ten sposób rodzice wygospodarowali miejsce na coś w rodzaju jadalni, gdzie stał stół, przy którym jedliśmy na co dzień, zaś w święta czy w czasie spotkań rodzinnych przy eleganckim stole w dużym pokoju. W pokoju stało duże podwójne łóżko, szafa i toaletka z lustrem, uważana przeze mnie, małą dziewczynkę, za najpiękniejszy mebel na świecie. No i oczywiście wspaniały, kaflowy piec, do którego zimą tak miło było się przytulić.
Ja urodziłam się w 1957 roku a trzy lata później moja siostra. Pamiętam, że nasze dzieciństwo było bardzo pogodne. Nie dlatego, że opływaliśmy w dostatki, bo byliśmy raczej biedni, ale dlatego, że mimo zapracowania rodzice bardzo się o nas troszczyli. Nasze zdrowie, edukacja , potrzeby zawsze były na pierwszym miejscu. Ponadto rodzice bardzo się nawzajem szanowali, więc czułyśmy się bezpiecznie. Mama pracowała w Zakładach Wełnianych im. J. Niedzielskiego a tata w zakładach metalowych produkujących kuchnie gazowe najpierw przy ulicy Rembelińskiego, a później na Wólczańskiej. Mimo że miał tylko zawodową szkołę, ciągle się dokształcał i stale awansował, najpierw na majstra, potem na kierownika odlewni, a jeszcze później przez wiele kadencji pełnił funkcję przewodniczącego Rady Zakładowej. Opracował wiele wniosków racjonalizatorskich. Mama aż do emerytury pracowała jako brakarka. Kiedy byłyśmy małe, odwoziła nas tramwajem codziennie o świcie do przyzakładowego żłobka i przedszkola. Na pewno było jej bardzo ciężko z rocznym dzieckiem na ręku i drugim maluchem, ale chyba nie narzekała.
Rodzice akceptowali swoje życie i ciągle szli do przodu. Na malkontenctwo nie było wówczas mody. Dzieci uczono samodzielności i odpowiedzialności. Jako dziesięciolatka miałam obowiązek zaprowadzić siostrę do szkoły, odebrać ją, a po powrocie podać obiad oraz dopilnować, by odrobiła lekcje. Byłyśmy tak zwanymi dziećmi z kluczem na szyi.
Nasz świat dzieciństwa to podwórko studnia, ulice: Mielczarskiego , Cmentarna i Ogrodowa, a także wielu rówieśników, z którymi mogłyśmy się bawić . Wszyscy sąsiedzi się znali i pomagali sobie. Gdy szaleliśmy na podwórzu to zawsze pod czujnym okiem dwóch niepracujących sąsiadek. Jeśli robiliśmy coś niewłaściwego, zaraz pojawiała się pani Chojnacka ze ścierką w ręku i obrywali wszyscy, których zdołała dogonić i o dziwo nikt nie miał pretensji, wręcz przeciwnie rodzice byli wdzięczni za czujność. A już nie do pomyślenia było, żeby ktoś z nas dzieciaków owej pani odpyskował, bo natychmiast była reakcja rodziców, często w postaci najgorszej kary czyli zakazu wyjścia na podwórko, choć była to zwykła wybetonowana przestrzeń z trzepakiem pośrodku. Współczesne dzieciaki nawet nie wiedzą, jakim wspaniałym przyrządem gimnastycznym był ów trzepak. Nikt z dorosłych nie miał czasu się z nami bawić, więc sami zapełnialiśmy sobie czas. Gra w klasy, komórki do wynajęcia, chowanego, cymbergaja, czy bieganie z fajerką umieszczoną na wygiętym drucie, to tylko niektóre z naszych zabaw. Jesienią wyprawy na cmentarz po kasztany lub dalej na pola rozciągające się po drugiej stronie cmentarza przy Drewnowskiej. W sklepiku obok kamienicy kupowaliśmy sobie oranżadę w proszku, którą zjadaliśmy kolejno, maczając w torebce brudne paluchy. I o dziwo – mało kto chorował.
Nasze życie także było uporządkowane, miało swój rytm. W soboty zawsze generalne sprzątanie a potem wizyta w publicznej łaźni, która też mieściła się przy ul. Mielczarskiego. W niedzielę rano do kościoła a później wspólne śniadanie, które tradycyjnie przygotowywał tata. Następnie jechaliśmy na piknik na Zdrowie albo jakąś wycieczkę, czasem składaliśmy wizytę krewnym. Zimą tata zabierał nas do parku Poniatowskiego na sanki, albo organizowali ze znajomymi kulig. Zawsze niedziela to był czas spędzany rodzinnie. Moi rodzice w ogóle byli bardzo towarzyscy i rodzinni. Często w soboty spotykali ze znajomymi. Były to skromne przyjęcia, np. jedynie przy misce sałatki jarzynowej, ale zawsze było bardzo wesoło. Ciągle też ktoś u nas pomieszkiwał a to dziecko brata ojca, a to siostrzenica mamy, bo przyjeżdżali do szkoły, a rodzice chętnie pomagali. Sami nie zdobyli wykształcenia, dlatego bardzo dbali o naszą edukację. Szkoła i dobre oceny były w moim domu priorytetowe. Dbali również o rozwój zainteresowań, obydwie chodziłyśmy do szkółki łyżwiarskiej, na basen, siostra na naukę gry na mandolinie. Miałyśmy też rowery, które tata sam nam z części poskładał i pięknie natryskowo pomalował. Mama bardzo lubiła czytać a także chodzić do kina i zaraziła nas też tymi pasjami. Żyliśmy skromnie, ale moi rodzice byli bardzo gospodarni, mama świetnie gotowała, jej potrawy były bardzo proste, ale niezwykle smaczne. Do tej pory nie jestem w stanie odtworzyć smaku jej śledzia w śmietanie czy ,,żelaznych,, klusek. Tata natomiast potrafił wszystko zrobić i naprawić, od zrobienia mebli kuchennych po budowę domku na działce. Zawsze też znajdowały się pieniądze na wakacyjne wyjazdy, jeździliśmy wspólnie na wczasy, same na kolonie i do rodziny na wieś. Przez całą moją podstawówkę rodzice starali się zarobić na duże mieszkanie z ciepłą wodą i łazienką. Gdy skończyłam piętnaście lat, przenieśliśmy się do bloków przy ul. Tatrzańskiej. Dostałyśmy z siostrą własne pokoje. W dużym pokoju stanęły meble robione na zamówienia w Swarzędzu, a na honorowym miejscu stanął kolorowy telewizor. Wszystko to rodzice zdobyli dzięki ciężkiej pracy, a na dodatek udało im się dobrze wychować i wykształcić dzieci. (obie siostrą mamy wyższe wykształcenie). Pamiętam jak mama rozpłakała się, gdy przyniosłam dyplom, bo byłam pierwszym magistrem w rodzinie.
Jolanta 1957