Walka z ortografią
Moje miejsce, w którym spędziłem dzieciństwo i czas szkolny to ulica Lipowa w Łodzi. To ulica w centrum miasta. Mieszkaliśmy z dziadkami w dwóch pokojach z kuchnią . Do naszego pokoju musiałem przechodzić przez pokój dziadków. Mieliśmy ubikację, ale łazienki nie było. Był jednak kran z zimną wodą . W tamtych czasach to był luksus. W drugim pokoju mieszkaliśmy w 4 osoby, mama, tata, ja i siostra. Trzy pokolenia w jednym niedużym lokalu.
Dziadek jeszcze przed wojną pracował na składzie węglowym i rozwoził węgiel. Ojciec opowiadał, że gdyby dziadka nie interesowały dziewczyny, to byłby bogaty. Przed wojną, jeśli lekarz zarabiał 100 zł, to dziadek 150 zł. Gdyby był oszczędny, to mógłby kupić kamienicę. Miał jednak charakter rozrywkowy. Dzieci swoje starał się wychować jak najlepiej.
Pierwsza żona dziadka zmarła w wieku 28 lat, kiedy ojciec miał 4 lata, a siostra tylko 7 miesięcy. Szybko ożenił się po raz drugi. Druga żona wychowała dzieci dziadka, własnych nie miała. To była dla mnie babcia. Ojciec nie pamiętał swojej matki i nie mogłem niczego się dowiedzieć o rodzonej babci. Miałem dobry kontakt z dziadkiem, opowiadał mi o latach swej młodości, o 5 letnim pobycie w wojsku carskim. Był przystojny, więc woził oficera dorożką(i stąd zamiłowanie do koni). Kupił dwa konie i furmankę i wodził, jak wspomniałem, węgiel. Zmarł, kiedy miałem 14 lat. Babcia mieszkała do końca z nami.
Moja mama, prosta kobieta, bez wykształcenia, była pomocą kuchenną w łódzkiej restauracji. Całe życie tylko dom- dzieci, dom- dzieci.
Ojciec z kolegą kupili taksówkę i jeździli na zmiany. Była to stara Warszawa. Byłoby dobrze, gdyby wspólnik nie okazał się nieuczciwym pijakiem . Ojciec musiał sprzedać swoją część auta i zatrudnił się jako taksówkarz. Oczywiście pracował bez ubezpieczenia i to głównie w nocy, lub dzień na dzień. Pamiętam, że mama mówiła: ,, cicho, bo tata musi odespać noc”. Tak zapamiętałem ojca, ciągle w pracy, lub śpiącego. Tak moi rodzice starali się wychować dzieci na porządnych ludzi. Po kilku latach ojciec zdecydował, że musi pracować na państwowej posadzie. Miał kolegę , wysoko postawionego w partii. Kolega wykonał dwa telefony i tak ojciec rozpoczął pracę w szpitalu przy ulicy Północnej. Był kierowcą sanitarki w szpitalu. Bardzo cieszył się, że już był pracownikiem państwowym, więc była szansa na emeryturę . Była to dla nas dobra sytuacja, cała rodzina miała zapewnioną opiekę w dobrej przychodni milicyjnej.
Mama umiała wygospodarować produkty, tak żeby był zawsze pełny obiad. Gotowała w nocy po pracy i mogliśmy odgrzać sobie po szkole.
Często gorący obiad zostawiała pod pierzyną, był jeszcze ciepły, kiedy wracałem ze szkoły.
Szkoła podstawowa była obok, na naszej ulicy. Nie przechodziliśmy przez jezdnię, tylko z kluczem na szyi i sami się obsługiwaliśmy.
Lata dziecięce spędzaliśmy na podwórku wybrukowanym trylinką .
Dwie komórki- to była jedna bramka, a naprzeciw sąsiad postawił garaż i mieliśmy drugą. Musieliśmy uważać, żeby nie wybić okna sąsiadom. Był też ogródek , podzielony na trzy części. Pierwszą uprawiał dozorca, a następne dwie sąsiadki . Rosły tam kwiatki i warzywa. Na komórkach lokatorzy mieli gołębniki. Pamiętam, że zawsze któryś kręcił szmatą wołając: ,, bujaj się bujaj”. W kamienicy mieszkało dużo dzieci, więc zawsze był skład ma mecz. Przychodzili do nas koledzy z okolicznych podwórek, bo mieliśmy gumową piłkę. Często piłka lądowała na składzie budowlanym i przebijała się na drucie kolczastym .Wtedy zbieraliśmy się po złotówce na nową . Na pierwszym pietrze mieszkała rodzina, której się dobrze powodziło i kupili nam piłkę skórkową. Ojciec kolegi był dyrektorem, a mama pracowała w sklepie mięsnym. Mieli czworo dzieci. I to u nich pojawił się pierwszy telewizor, oczywiście czarno biały. Tam też był pierwszy telewizor kolorowy. Jak na komunię potrzeba było załatwić mięso i lepsze wędliny, to sąsiadka pomogła.
Mój wujek kupił sobie działkę i cała rodzina wyjeżdżała tramwajem do Lutomierska. Tam spędzaliśmy niedziele.
Ulica Lipowa była wybrukowana ,,kocimi łbami”. Zimą, kiedy spadł śnieg, jezdnia zamieniała się w lodowisko. Mieliśmy łyżwy przykręcane do butów. Pamiętam tylko jedną koleżankę z mojego dzieciństwa, która miała prawdziwe łyżwy. Jej ojciec inżynier- mechanik miał prywatny interes i było go stać na dobre łyżwy, a także na samochód -Skodę Oktawię. Był to samochód zagraniczny, to było coś. Pan w piwnicy miał warsztat chyba ślusarski. Był to bardzo majętny człowiek jak na lata 50/60. Jego córka chodziła do parku Poniatowskiego na lodowisko, mnie nie było na to stać, więc przyglądałem się zza siatki . Można było pożyczyć łyżwy, ale mnie nie było na to stać.
Nie czułem się gorszy. Oglądałem jeżdżące osoby i było mi przykro, miałem jednak świadomość, że jak będę się dobrze uczył, to poprawię swój los. Skończę jakieś szkoły i będzie mi lżej w życiu.
Uczyłem się bardzo dobrze, miałem same piątki (oprócz języka polskiego) . Nauczycielka chciała pomóc, więc z wypracowań stawiała dwie oceny za treść i za błędy. Nie mogłem pisać bez błędów ortograficznych! W ósmej klasie mój wychowawca docenił moje wyniki i otrzymałem nagrodę, mimo trójki z polskiego. Razem z rodzicami zdecydowaliśmy, że muszę mieć zawód, więc zdałem do technikum budowlanego. To był wybór z rozsądku. Egzaminy zdałem na same piątki, ale w wypracowaniu zrobiłem dużo błędów. Przyjęto mnie do zasadniczej szkoły, do klasy A.
Były tam dzieci, dla których zabrakło miejsca w technikum. Po dwóch latach zdawałem do dziennego 3 letniego techniku. Niestety znowu język polski! Mama była załamana. Poszliśmy do kuratorium. Tam przedstawiłem moją sytuacje i moje oceny. Dyrektor szkoły na polecenie swojego zwierzchnika, powiedział nauczycielce polskiego, żeby jeszcze raz mnie przeegzaminowała. Był to egzamin ustny. Wiedziałem wszystko. I tak kurator pomógł mi dostać się do technikum. We wrześniu spotkałem moich kolegów, którzy wiedzieli, że mimo moich dobrych ocen, nie dostałem się do szkoły. Nie tłumaczyłem się i jakoś to zaakceptowali. Znowu byłem najlepszy. Tylko ta ortografia!
W szkole miałem kolegę, z którym siedziałem 5 lat w jednej ławce, do dziś utrzymujemy kontakt. Moja klasa była bardzo zgrana. Było nas 42 chłopaków, kilkoro dostało się, bo mieli poparcie lub byli sportowcami . Niestety, nie doszli do matury.
Bardzo miło ten czas wspominam, bo jeździłem ze szkoły na obozy. W szkole podstawowej jeździłem wraz z siostrą na kolonie. Miałem wtedy kolegów z rodzin milicjantów .Uczyłem się dobrze i otrzymywałem stypendium. Wszystkie pieniądze odkładałem na książeczkę PKO. Jedna z sąsiadek pracowała w banku i namówiła mnie, żebym założył książeczkę samochodową . Po 10 latach kupiłem ,,malucha,,, to był wymarzony żółty samochód.
Po maturze stwierdziłem, że muszę studiować. Będę wyżej niż moi rodzice , czułem taką potrzebę. Niestety moje technikum miało niski poziom nauki . Zapisałem się na płatne kursy przygotowawcze na Politechnice Łódzkiej. Podjąłem studia wieczorowe i pracowałem na budowie . Otrzymałem zezwolenie z zakładu na studiowanie . Kończyłem więc pracę już o 14 00.
Nie miałem czasu na rozrywkę . Praca nauka, praca nauka. Zostałem technikiem zakładu, każdą wolną chwilę poświęcałem na naukę.
Studia wieczorowe były od 15- 16 do 20,00, z wyjątkiem sobót i niedziel. Wtedy musiałem się przygotować na następny tydzień. Ważnym powodem do takiej determinacji było wojsko . Gdybym nie studiował, musiałbym dwa lata spędzić w armii. Był to ważki argument. Z moim przyjacielem, Zbigniewem zaliczaliśmy wszystkie egzaminy w pierwszym terminie.
Przyjaciel pracował już w biurze projektów, ja na dużej budowie, więc z przedmiotów zawodowych nie mieliśmy problemów. Czasu wolnego było bardzo mało. Do końca studiów nie mogłem pozwolić sobie na rozrywki. Miałem koleżanki ze studiów dziennych, które często zapraszały mnie na zabawy na Lumumbowie. Nieprawdą jest, że studenci pili alkohol . Ja nie pamiętam żadnych incydentów . Alkohol był, ale nikt się nie upijał. Ja nie piłem i nie paliłem papierosów. Oczywiście cały czas uprawiałem piłkę nożną i siatkówkę. W domu rodzinnym alkohol pojawiał się tylko na uroczystościach: imieniny święta. Nie pamiętam aby ojciec był pod wpływem alkoholu. Cały czas oszczędzali i ciężko pracowali, więc wydawanie na alkohol było nieracjonalne. Mama założyła mnie i siostrze książeczki mieszkaniowe.
Odkładała po 50 zł ze swojej pensji. To był dobry pomysł, bo siostra otrzymała mieszkanie w blokach, a ja rok później.
Lubiłem się modnie ubierać. Pierwsze wranglery kupiłem mając 18 lat, za 10 dolarów w Pewexsie. Dolary kupiła mama od zaprzyjaźnionego kelnera. Spodnie natychmiast obszyłem na dole ekspresem, żeby się nie strzępiły.
Opiekowałem się rodzicami. Mama 3 lata leżała i dwa razy dziennie byłem u niej. Codziennie o 7 00 rano robiłem śniadanie, koniecznie jajecznicę, potem do pracy, a po południu przywoziłem obiad, który przygotowała żona .
Czasem na telefon sąsiadów musiałem przyjechać nawet w nocy. W sobotę i niedzielę też byłam dwa razy dziennie . Ojciec zmarł w wieku 99 lat i tylko ostatni miesiąc było mi ciężko.
Nigdy nie zamieniłbym Łodzi na inne miasto . Miałem tu szczęśliwe dzieciństwo. Rodzice dali mi wszystko, co mogli. Tu założyłem własną firmę . Może mam niedosyt, że nie umiem jeździć na nartach. Ale moje córka i moje wnuki jeżdżą, studiują . Mają nawet konia.
Ryszard 1954