Zabawy podwórkowe

Rok 1965, lato- lipiec. Przeprowadziliśmy się do bloku. Blok typowy – pięciokondygnacyjny, piwnice z komórkami, pralnią i suszarnią, sześć klatek schodowych. Osiedle Młodych na Karolewie. Retkinia to była jeszcze wieś. Skomunikowanie z centrum Łodzi – dwie linie tramwajowe. Z przystanku tramwajowego widać było krańcówkę, obok której pasły się krowy.

Moje pierwsze wspomnienie z zabawy na podwórku to huśtawka, taka z dwoma siedziskami, na półokrągłych płozach. Na huśtawce bawiły się dziewczynki młodsze i starsze ode mnie. Na podwórku, pełnym zieleni, był duży, niezagospodarowany w sprzęt do zabawy plac, Stały tam ławki, takie jak w parku. Zadbane trawniki, drzewka, krzaki. Ogródki kwiatowe pod oknami zagospodarowali lokatorzy z bloku naprzeciwko. Panie krzyczały na nas i zabraniały grać w piłkę i konflikt gotowy. Były skargi do władz spółdzielni mieszkaniowej – rodzice dzieciaków kontra „ogrodniczki”. Została nam piaskownica, ale to przecież dla maluchów.

Na osiedlu zbudowano szkołę „tysiąclatkę”, SP nr 164. Na wniosek działaczy społecznych była to to jedyna nieogrodzona szkoła w Łodzi. Pamiętam jak jeszcze przed wybudowaniem boisk na terenie szkoły było ogromne bajoro wielkości dużego boiska piłkarskiego. Stawaliśmy od strony swoich bloków i rzucaliśmy do siebie czym popadło – w ruch poszły bryły gliny, kamienie gałęzie itp. Nikt nie skarżył się, że kolega opryskał go błotem. Te głupie zabawy zostały szybko zlikwidowane przez rodziców i innych dorosłych. Za to po wybudowaniu boisk, wszyscy mogli z nich korzystać. Gry zespołowe: w dwa ognie, siatkówkę (nie zawsze z siatką), piłkę nożną do jednej bramki, koszykówkę sami sobie organizowaliśmy. Do dzisiaj te boiska i teren wokół szkoły jest ogólnodostępny. Nie było aktów wandalizmu.

Duży obszar z przeznaczeniem na plac zabaw był na kolejnym podwórku. Były tam zjeżdżalnie (takie metalowe), huśtawki (takie prawdziwe), karuzela (mała z ‘kierownicą” w środku). Cała wataha dzieciaków z podziałem na inne podgrupy każdego dnia miała co robić.

Trzeba było tylko powiedzieć rodzicom, gdzie będą. Koleżanki przychodziły do domu z zapytaniem: ,,Czy wyjdzie Dorota?” Zabawę kończyło wołanie przez okno: ,,Dorotko do domu”.

Gdy nie reagowałam, mama wychodziła po mnie. Zawsze były negocjacje o wydłużenie czasu zabawy. Tak robili wszyscy.

Kłopot był, gdy bawiliśmy się w podchody, bo przemieszczaliśmy się, oddalając się od domu.

Inne zabawy to: w chowanego, państwa i miasta, komórki do wynajęcia, gra w klasy, w chłopka. W te „grzeczne” zabawy bawiliśmy się, gdy ktoś z podwórkowej bandy miał zakaz opuszczania podwórka. Solidarnie.

Dla dorosłych w piwnicy narożnego domu znajdował się klub prasowy. Mój tata grał tam w brydża i w szachy. Mama grała wtedy, gdy w którejś z ,,czwóre,, nie było czwartego. Można było tam też poczytać prasę. Pamiętam tytuły – „Przekrój”, „Szpilki”, „Karuzela”, „Film”, „Ekran”, „Perspektywy”. Jak klub przestał istnieć, tata zaprenumerował prasę w kiosku.

Zbudowano przy ul. Bratysławskiej Osiedlowy Dom Kultury. Była tam też biblioteka osiedlowa. Do domu kultury chodziłyśmy na balet, później na zajęcia z tańca. Można było uczęszczać na warsztaty tkackie, ceramikę. Pani kierownik zorganizowała wszystko zgodnie ze zgłoszeniami i chęciami uczestnictwa. Mój tata zajął pierwsze miejsce w konkursie brydżowym (nie wiem na jakim szczeblu) i otrzymał Dzieła Wybrane Norwida – 5 tomów.

W szkole prowadziłyśmy zeszyty ze zdjęciami aktorów, piosenkarzy, zwierząt, które wycinałyśmy z gazet i magazynów.

Przy naszej ulicy działało kino „Polesie”. Pełniło ono również funkcję sali wykładowej dla Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. Sala kinowa miała drewniane siedzenia, ale świetna widoczność rekompensowała niewygodę. Pamiętam filmy, na które sprzedawano miejsca stojące. Zaliczałyśmy wszystkie komedie francuskie,wszystkie części ,,Winnetou,,, ,,Fantomasa,, ,,Różowej Pantery,, i oczywiście ,,Angeliki,,. Westerny też. Panie bileterki chyba przymykały trochę oko na nasz wiek.

Zimy były prawdziwe – śnieżne i mroźne. Budowaliśmy śnieżne fortece i walczyliśmy ze sobą na śnieżki.

Zabawy, o których rodzice nie wiedzieli (i chyba się nigdy nie dowiedzieli)

Jak dzisiaj o tym pomyślę, to nie chciałabym, żeby tak spędzały czas moje wnuki. Nie pamiętam, czy już chodziłam do szkoły. Przy ulicy Wróblewskiego znajdował się odkryty kanał ściekowy z wejściem do podziemnego kanału. Krata, która zabezpieczała to wejście, nie zawsze była zamknięta. Rodzicom mówiło się, że idziemy na spacer, ale nie wiedzieli, że był to spacer po kanale.

Następną niebezpieczną zabawą było eksplorowanie łąki i domku kolejowego przy torach. To było trochę dalej, ale też w ramach „spaceru”. Zbiegaliśmy z nasypów kolejowych na wyścigi. Do środka domku kolejowego ja nie odważyłam się wejść. Mówili, że tam kiedyś był trup, a teraz są szczury, myszy i nietoperze.

Nie paliliśmy papierosów i nie piliśmy alkoholu.

Obowiązek szkolny i zajęcia dodatkowe.
Potem nadszedł czas spełniania obowiązku szkolnego

Idąc do szkoły, musiałam przejeść przez jezdnię ulicy Bratysławskiej. Nie było wtedy jeszcze sygnalizacji świetlnej, ale ruch samochodowy był mniejszy. Pamiętam, że rodzice umawiali się na te „przeprowadzki” przez jezdnię. Mnie odprowadzała ciocia, która czasowo z nami zamieszkała. Mojego kolegę z klasy odprowadzała babcia, która jeszcze w drugiej klasie sznurowała mu buty (nie był niepełnosprawny).

Moje zajęcia dodatkowe to nauka języka angielskiego (studentka w roli lektorki na nas czworo) oraz nauka gry na pianinie (czasami koszmar, czasami nawet lubiłam). Pamiętam, że łzy krokodyle leciały mi z oczu , gdy moje koleżanki grały w gumę, a ja musiałam ćwiczyć gamy. Oczywiście, że z takiej nauki nic nie wyszło.

Na lekcje religii chodziliśmy do salki katechetycznej przy kościele Matki Boskiej Zwycięskiej. Do kościoła jeździło się tramwajem pod opieką dorosłych – na zmianę. Z powrotem wracało się przez park im. Poniatowskiego. Oczywiście, że po drodze był zaliczany plac zabaw.

Dorośli omawiali swoje ważne sprawy, a dzieci swoje. Miło to wspominam. Jedna z moich klasowych koleżanek nie chodziła na religię. Jej rodzice byli niewierzący. Dziewczynka była miła, najlepiej w klasie się uczyła. Nikomu nie przyszło do głowy dokuczać jej z powodu przekonań jej i jej rodziców.

Do szkoły, zarówno dziewczynki jak i chłopcy chodzili w stroju granatowym z białym kołnierzykiem. Nikt się nie wyróżniał. Stroje sportowe to były trampki, granatowe spodenki i białe podkoszulki.

W szkole była też drużyna harcerska. Jako pierwszoklasistka wstąpiłam do zuchów. Uczestniczyłam w zbiórkach, ale niewiele z tego pamiętam. Moje „zuchowanie” skończyło się, gdy druhna zastępowa (niewiele od nas starsza) kazała nam wracać bez opieki z jakiejś uroczystości ze stadionu Start, na Bałutach do domu. Dzisiaj to nie do pomyślenia.

W starszych klasach doszło śpiewanie w chórze szkolnym i oczywiście zajęcia sportowe na SKS .

W starszych klasach uczestniczyłam w kołach zainteresowań.

Dorota 1958

Podobne wpisy

  • Na ryby

    Dorastałem na osiedlu Zdrowie. Moimi kolegami z podwórka, a raczej z osiedla, byli niewiele starsi chłopcy. Nie mieli zagospodarowanych placów zabaw. Organizowali sobie sami miejsca, gdzie grali w siatkówkę (siatka rozpięta między akacjami), wyrysowane boisko i miejsce dla sędziego. W piłkę nożną grali na poligonie Brus wraz z żołnierzami. Zimą graliśmy w hokeja na Majerce…

  • Z Łodzi do Aleksandrii

    Moja mama mieszkała w Łodzi przed wojną. Po śmierci rodziców, jako dziecko, w wieku 10-11 lat przywieziona została do miasta. Pracowała w żydowskiej rodzinie. Mieszkała przy ulicy Gdańskiej 3, potem przy ul. Legionów aż do czasu wojny. Po wybuchu wojny pojechała na wieś w okolice Rawy Mazowieckiej. Tam poznała mojego ojca, który też poprzednio pracował…

  • Na Brusie

    Moi dziadkowie pochodzili ze Śląska, urodzili się pod koniec XIX wieku. Spotkali się w Łodzi w zakładzie pracy. Pracowali w państwowych zakładach tytoniowych. Była to lepiej płatna praca niż w zakładach prywatnych. Stać ich było na lepsze mieszkanie i kształcenie dzieci. Mama nie skończyła studiów, ale tak jak ojciec miała maturę. Wszyscy pracowali w biurach….

  • Moje Podwórko

    Niżej podpisany (aktualnie 75 lat), urodził się i spędził pierwsze 14 lat swojego życia (czyli do 1966 r.) w starej, przedwojennej 1-piętrowej kamienicy w centrum Łodzi. Do kamienicy przylegały dwa podwórka. Na jednym z nich, tym większym, regularnie, a jeśli pogoda dopisywała to codziennie, bawiliśmy się z kolegami, czyli dziećmi sąsiadów lub też dziećmi z…

  • Artystyczna Łódź

    Do miasta Łodzi płyną łodzie z ludźmi i ich marzeniami, nadziejami, pełni zapału twórczego, myśli o sukcesie, wzbogaceniu się, chęci ubarwienia miasta nowym kolorytem – miasta wędrówki „za chlebem”. Jednymi z nich byli moi rodzice. Przybyli z Bydgoszczy w 1952 roku. Tata podjął pracę w biurze. Mama udała się na egzamin do teatru, łódzkiej „Operetki”,…